Gudbrandsdalslaget er ein organisasjon for etterkomarar av emigrantar frå Gudbrandsdalen og for andre som er interesserte i historia og kulturen i dalen. Gudbrandsdalslaget vart skipa 12. september 1909 for å halde ved lag banda til heimlandet og gje immigrantane ein stad å samlast. I fleire år ga dei ut årbok, der dei skreiv historier om gamlelandet og om korleis det har gått med dei som freista lukka på andre sida av Atlanterhavet.

Mange av dei som emigrerte til USA, slo seg ned i nærleiken av der det var «kjentfolk». Derfor kan vi finne større samlingar av folk som opphaveleg stamma frå sama bygda i Noreg. Ofte utvikla ulike område sine eigne dialektar, kulturar og tradisjonar som skilde seg frå andre delar av landet. Folkedansar var unike for kvart område, og mønstera innan rosemåling og anna handarbeid var ulike.

Det som ofte var felles for desse immigrantane, var at dei ønskte å halde på kulturen, folketrua og tradisjonane frå heimstaden til røtene sine, og å halde kontakta med landet dei stamma frå.

Gudbrandsdalslaget er fortfarande aktive og har årlege stemne som samlar mange etterkommarar frå Gudbrandsdalen. Laget hjelper også dei som vil finne attende til røtene sine, gjennom seminar, turar, samlingar, lenkjer til slektskjelder og eksterne heimesider. Mang ei interesse og kontakt har vorte oppretta med hjelp frå laget.

Mål for laget

1. Halde Noreg, landet til forfedrane våre, i kjært og levande minne.
2. Ta vare på kunnskapen om folket i Gudbrandsdalen, historia deira, handverkstradisjonar og kunst.
3. Fremje kunnskap og venskap mellom folket frå desse områda i Noreg og folket i Amerika.
4. Støtte og oppmuntre interesser som vil gagne og heidre Gudbrandsdalen både her og i Noreg.
5. Samle materiale til ei historisk skildring av livet, levekåra, påverknadene og tradisjonane til desse immigrantane og etterkomarane deira i dette landet.
6. Arbeide saman med liknande organisasjonar i saker som er felles for alle nordboarar.

(Måla er henta frå heimesida til Gudbrandsdalslaget og oversett frå engelsk).

Vi tek med nokre av «Frøningane» som er nemde i «Aarbok nr. 24» 1953:

Under reisa oppbevara Ole eigedelane sine i ei lita kiste av tre som han sjølv hadde laga. Han hadde skore namnet sitt inn i loket. Medan han venta på klarering av immigrasjonsstyresmaktene i Quebec, vart kista stolen. To dagar seinare oppdaga han kista saman med bagasjen til ein annan immigrant. Då denne immigranten vende ryggen til, gjekk han fram og tok kista attende. Han har ho framleis i sitt eige.

Dei kom fram til Montevideo i Minnesota den 17. mai 1882 på Noregs nasjonaldag. Her vart han buande i to eller tre år og arbeidde på gardar nær systrene sine, som hadde immigrert tidlegare. I 1884 og 1885 arbeidde han for ein mann ved namn Stevens som budde nær Arvilla i Nord-Dakota. Han kjøpte eit spann oksar som ikkje var tamde. Han måtte leie dei heile vegen frå Arvilla til Devils Lake og seinare til Mouse River på leiting etter land. Den 2. juni 1886 tok han opp nybyggjarland i seksjon 31, township 157 nord, range 74 vest. Her budde han samanhengande fram til hausten 1951. Han oppheldt seg der òg sommaren 1952 og planla å vende attende sommaren etter.

Ole Bryn vart gift med Martha Stutrud den 6. april 1896. Dei fekk tre born: Arthur, busett i Westby, Montana, Olga, no fru J. H. Pierce busett i Longview, Washington, og Melvin som nå bur i Tunbridge, Nord-Dakota. Ole tente som skrivar for «Dewey School District» frå 1899 til 1900 og som kasserar for «Dewey School District» frå 1900 til 1948. Han var òg aktiv i lokalsamfunnet og sat i styret for «Berwick Farmers Cooperative Elevator» og i styret for eit samvirkemeieri oppretta i Berwick. Han var dessutan med i maskinforretning saman med Peter Teigen som partnar. Ei tid eigde han halvparten av eit kornlager i Berwick.

Fru Bryn døydde 2. april 1950, og han budde åleine på garden deira nær Berwick fram til hausten same året, då han vart råka av gallestein. Han tilbrakte vinteren hjå sonen Melvin, som bur på ein gard dyrka opp av Paul Bryn, ei mil nord for garden til Ole Bryn. Han flytta attende til heimegarden i 1951, der han vart verande fram til november då han reiste til Longview i Washington, der han budde den vinteren hjå dottera si. Sommaren 1952 vende han attende til heimegarden. Han reiste til vestkysten i desember i fjor (1952) for å tilbringe vinteren der. Etter dei planane han har no, vil han atttende til den gamle heimplassen til sommaren.

(Teksta er oversett frå engelsk og redigert noko i forhold til orginalteksa)

Kjelder: Gudbrandsdalslaget Aarbok Nr. 24, utgjeve i 1953 og Gudbrandsdalslagets heimeside: Gudbrandlag.org