Artiklar
Fridom er det gode ord
Ragnar Kolås slik mange av oss hugsar han frå Vinstra Foto. Foto: Oddmar Myrum. Ragnar Kolås var aktiv i Vinstra ungdomslag da andre verdskrig braut ut. Han og dei fleste andre medlemmane melde seg ut da nazistane tok over styringa av laget, men etter krigen var...
Med ønske om tradisjonsrike dagar
Dei som er gamle nok og vel så det, kan berre sleppe seg ned i julestemning - slik ho ein gang var. Det er som om desse julekorta kunne ha henta motiva sine frå Fron.
Blodflekkar ved Ruste ungdomshus
Slåssing med kniv og avslegne flaskehalsar ODDMAR MYRUM: Ein morgon i 1935 var eg på veg til skulen og gjekk forbi Ruste ungdomshus. Eit skremmande syn møtte meg utanfor inngangen. Det var tett med blodflekkar over alt. Kvelden før hadde det vore dansefest, og somme...
Dei kunne mest ta borti dei tyske bombeflya
Glytt frå ein barndom i krig i Nedre Skar Nedre Skar ca. 1933. Bilde frå Vegar Skar KNUT STENSRUD KJORSTAD: Året er 1939. Ein familie er på veg oppover Solbråsmorka. Tankar krinsar rundt i hovuda deira. Dei har slite seg laus frå det kjende, men er etter...
Kraftpionerane i Fron
Ole Chr. Risdal: I desse dagar er det på sin plass å heidre dei som stod i bresjen for å skaffe straum til Fron. No snur dei seg sikkert i grava pga. politikarar som har klart å rote bort arvesølvet vårt. Nord-Fron I januar 1913 foreslo Ole Teige 1858-1931 på Hov i...
Fått med deg at Peer er dødsdømt?
Og at brudens far gir blaffen? Han blir snart dømt til døden. Mads Ousdal som Peer. CARL HENRIK GRØNDAHL: Når Henrik Ibsen forteller så uoverkommelig mye i Peer Gynt, er det også noe han underforteller. Viktige hendelser, skjebner, innsikter vi virkelig må lete etter...
Hva gjør et høyfjellshotell når det er krig?
Forrige gang ble kjøtt og flesk grav ned i snøen Gålåseter i 1933. Først etter krigen kom navnet Wadahl Høyfjellshotell. Wadahl Høgfjellshotell er nå akuttmottak for rundt 200 flyktninger fra krigen i Ukraina. De venter på utplassering i kommuner. Roar Myhre Walmann...
Nord-Fron må kvesse pennen
Oppfordring fra Tor Larsen i Dølen Å være til stede under det årlige boksleppet av Fronsbygdin, er en opplevelse i seg sjøl, skriver Tor Larsen i Dølen. Redaksjonssekretæren og redaktøren har opp igjennom åra skapt en ramme rundt dette boksleppet som gir et godt...
I 36 år vandra Anne Heimlaus rundt
Fattigkommisjonen i Fron henta ho heim til Kvikne i 1868 Kvifor er vi så heldige at vi ikkje vart sette inn i verda for 200 år sidan? I 1867 skriv fattigkommisjonen i Oppdal til Fron at Anne Pedersdatter Olstad Skjefteskogen frå Kvikne nå er komen "i aldeles hjelpeløs...
Noko jentemat var ikkje han Ellev Moen
Ivar Kleiven kunne teikne portrett! Her av ein stygg kar IVAR KLEIVEN: Ellev Moen var ein av dei beste jegarane som har vore ala i Skåbu, bjønnskyttar og fuglskyttar. Han var en grovslig kar og rekna for stygg. Attåt var han både kleis og leisp. Noko jentemat var...
Blote til gudane, drikke øl og leve godt
Litt om kvifor høgtida heiter jul og ikkje har eit kristent namn Ordet jul er heidensk. I storparten av Europa har feiringa fått eit kristent namn: På engelsk Christmas «kristmesse», tysk Weihnachten «vienatt», fransk noël i tydinga fødsel. Men hos oss har høgtida...
Han introduserte Tesla
Eit møte med Per Ottesen (1945-2016) KJARTAN RUSET i Kyrkjeblad for Nord-Fron 2015 : Vi ser at Per har vore gjennom sjukdom. Han ruvar ikkje som før. Sjukdom og behandlingar har teke på. Det er litt rart å møte ein tunn Per Ottesen. Men mannen er elles den same. Vi...
Den vesle klokka i Sødorp-kyrkja
Historia om Ola Skeddarstugun som vart Klukkstøyparn IVAR KLEIVEN: Det var Ola Skreddarstugun som støypte vetlklokka i Sødorpkyrkja. Han var smed, og fór mykje og smidde, og da Folldalskyrkja vart bygt, var Ola ved verket der og dreiv med smedarbeid. Det kom ein...
Gålå kunne ha vore kongeleg
Hadde ikkje svensk-norske kongen Oscar II vorte så fornærma KRISTIAN HOSAR: Oscar II, (konge i Sverige og Noreg 1872-1905) var på mange reiser i Noreg. Og svenskane oppdaga Fron for alvor! Golaa Høifjeldssanatorium vart bygt i 1892. Sentrale Kristiania-borgarar med...
Arsenikk i separatoren
Dramatisk barnedåp med forgiftning på Lo ERIK SØNSTELIE OG CHRISTIAN LO: Oktober 1936, den store barnedåpen. Margit og Iver har fått ei jente. Mange er invitert. Det er dekket til stor fest, men før middagen blir både Iver og Margit syke, må gå å legge seg. Da Iver...
Det levde storfolk på Tofte
Et høvdingesete i bygdesamfunnet Victor Schlytter var redaktør i ukebladet Allers fra 1953 til 1974. Under krigen var han Milorg-mann og trolig en bekjent av Israel Krupp på Utistugu Tofte. I denne reportasjen fra Allers, ukjent dato, er han på besøk, imponert over...
-Bilte med melkebilen for kr. 3,00 tur & retur
Frå dagboka til Anton Granmorken NORA STORMYRBAKKEN: Ungdom i dag vil skratte av følgjande: Været en tur paa Harpefos og Jensbakken efter rammelist m.m. Det er første gang jeg har været paa Harpefos. Anton Granmorken bur i Ruste og er 18 år! I 1912 kjøper eldstebroren...
Hovdkaféen var samlingspunktet
Det sto 10-12 øyker tjora i rekkje utanfor Signe Hovden dreiv kafé heilt til 1971. Da hadde ho drive på sidan 1928. Før den tida sytte ho for serveringa på ungdomslagsfestane på avholdslokalet, det som seinare vart Lidarende. -Da det vart tømmerdrift oppi Elvdala,...
Han slakta 100 grisar før jul
Ottar Øverjordet var bygdeslaktar ODDMAR MYRUM: Her vil eg fortelje litt om ein bygdeslaktar i Fron, Ottar Øverjordet. Slakting av dyr var eit naudsynt gjeremål, og det følgde alltid ansvar med slikt arbeid, for det måtte gjerast til minst mogleg pine for dyra. Etter...
Gode år i Sør-Fron
Historia om oppvekst på ein prestegard ØYSTEIN HOV: Å vekse opp på ein prestegard er spesielt. Sverre Hov var sokneprest i Sør-Fron i åra 1950-1974, og i denne artikkelen ser den yngste av ”presteungane”, Øystein Hov, attende på oppvekstår på prestegarden: Etter kvart...
Historier frå mjølkerampa
Grisjin, Mora-Nisse og Hallgeir Brenden var samtaleemne FRODE ERSTAD: Ein høyrer ofte: "Eg saknar mjølkerampa." Kring midten av 1970-talet var det fleire og fleire som fekk mjølketank, og utpå 1980-talet tok livet ved mjølkerampa slutt. No tenkte eg å fortelja...
Egil har berre 80 bøker att!
Snart tomt for Fronsbygdin 2022 "Kvinnfolka trimme så det ligg att berre feitt-reinna ette´ døm!" Det sa dei eldre karane da trimbølgja kom til Fron i 1970-åra. Og alt dette har Tine Slang skrive om i Fronsbygdin 2022. Egil Myhre, boksalsjefen i Fron historielag,...
Det omskiftande livet til ein låve
Her skulle unge dølagutar halde hus gjennom skulevinteren RASMUS STAURI: Ikkje mange hus har hatt eit så omskiftande tilvære som den gamle tømmerlåven frå Sigstadvolden i Kvam. Har har det budd ein mørkredd teolog, gutar på jentejakt, ein sløydlærar med skarpt blikk...
Tyskerne kom stadig og banket på
Frå krigsdagboka til Iver Lo Tysk fly styrta ved Fagerli i april 1940. Bilde frå Johan Brandstad/Vegar Skar I 2015 samlet avisa VG personlige beretninger fra krigen 1940-1945. VG 9.4. 2015. Fra familien fikk avisa gardsdagboka til Iver Lo: Hele året hadde begynt...
Dei var ikkje småkarar på dei store gardane
Men "de fornemme" heldt avstand til velhavande bønder RAGNAR ØVRELID: Presten Hjorthøy klagar i 1781 over at fronsbøndene er "meget overdådige i mat og drikke, hvilket de anser for deres fornemste goder i livet." Når bondesønene skal gifte seg, ser dei helst på det...
… sa´n Albert Lisbetstugun
Mykje å kose seg med i Fronsbygdin 2022 Har du sikra deg boka før ho vert utseld? Finn du ho ikkje i bokhandelen eller i daglegvarebutikken i området, ta kontakt me´n Egil. Han skaffar deg boka med ein gong! [email protected].: 970 67 723
Tormod søkjer i fortida
Kjøpte første metalldetektor i 1999 Tormod Bråten er ny leiar i Fron historielag. Her er ein reportasje tidlegare leiar Ole Chr. Risdal skreiv i 2015 - om alt Tormod har funne med detektoren sin: OLE CHR. RISDAL: Tormod Bråten frå Vinstra har ein særs spennande hobby....
Landbruks- og kulturhistorie frå Vinstra
Ny bok frå Bjørn Loe! I fjor gav han ut bok om faren sin, legendariske dyrlege Loe. No har han skrive ein biografi om mor si. Med utsikt til gardane Lo, Bø og Sygard Kongsli fortel han landbruks- og kulturhistorie frå Vinstra. Her skriv han også om sin eigen karriere,...
Mannen med detektoren
Møt Tormod Bråten, nye leiaren i Fron historielag Første oppgåva som leiar i historielaget: Velkomen til boklansering! Når du held ei spenne i handa - du veit at du er den første som ser ho og kjenner ho på 1500 år - det er ei spesiell kjensle. Seier Tormod Bråten,...
Nye redaktørar i Fronsbygdin
Geir Paulsrud og Erling Skurdal tar over i 2024 Dei to nye redaktørane Erling Skurdal (t.v.) og Geir Paulsrud vart presenterte av gammeredaktøren Rasmus Stauri.på lanseringa av Fronsbygdin 2022. I Fronsbygdin 2003 finn du desse artiklane: "Ole Johannesen – askeladden...
Bli med Per Tofte på dans!
Her er innhaldet i Fronsbygdin 2022 Og finn du ikkje boka i ein butikk nær deg. eller får du ikkje ein ihuga seljar på døra snart, ta kontakt med Egil Myhre: [email protected] eller tlf.: 970 67 723 så kjem boka i posten så snart råd er.
