Artiklar
Livet kring mjølkerampa
Nokre tankar og minne ved ei gammal mjølkerampe MARGIT LYKKJOM: Ja, slik halvt itåvelt ligg ho her nå, denne mjølkerampa ved setervegen på Sødorpfjellet. Ho har truleg hatt litt hjelp til sitt forfall, det har vorte for mykje for henne. Det er elles ikkje bruk for...
Kvikne setermeieri
I Kvikne var dei tidleg ute med tankane om å starte organisert fellesbehandling av mjølk i Gudbrandsdalen. På eit møte på Nedre Harildstad den 6. mars 1876 vart seks gardbrukarar samde om å byggje Kvikne setermeieri på Breistulen. «Interessentskabets Formaal er ved...
Vi treng hjelp…
Og kanskje kan vi hjelpe deg òg. Seterbokprosjektet i regi av Fron historielag held fram og no kan du få hjelp til å legge inn opplysningar om setra di. Budeier. Bilde frå album etter Kari Klevstadbakken. På Kvamstunet vert det mogleg for setereigarar i Kvam å få...
Ikkje for å mase, men…
Vi saknar framleis informasjon om fleire av setrene i Fron. Seter som postkortmotiv. Brandvoldsetra med Sulseter i bakgrunnen. Mange har svara på brevet som gjekk ut til setereigarane, og det er vi svært takksame for. Fron historielag arbeider vidare med boka om...
Gåver til historielaget
Frå Kari Åse Tvete Hernæs og Jostein Hernæs har Fron historielag fått fire flotte vevskeier. Desse er svært forseggjort og vitnar om eit nøye arbeid. Opphaveleg stammer vevskeiene frå garden Kvigstad på Sør-Fron, men eigarane fann ikkje plass til dei lenger og...
På sporet av mellomaldervegen
Kvar gjekk mellomaldervegen mellom Sødorp og Kvam? Geir Paulsrud har via det meste av sitt liv på å finne att gamle vegar, og mykje av dette delte han med dei 15 frammøtte, som fekk ein fin dag i lia ovanfor Vinstra. Ved grinda til Stusslia eller Støslia, som...
Markvandring på gamle stier
Vil du vite meir om dei gamle ferdselsvegane frå Sødorp mot Kvam? Da bør du bli med Geir Paulsrud og Egil Myhre på markvandring frå Stor-Brenna til Svan sundag 28. september. Oppmøte ved innkøyringa til Stor-Brenna, øvst i "Toksegrenda" kl. 11.00. Vi tek sikte på ein...
Da Vis-Knut såg huldreungen
Ho vesle Mari Rindhølen vart borte ved Slangen Hit til Hinhøglidsætra var det ho Embjørg bar ho Mari.Bilde frå Universitetsbiblioteket i Bergen TORGER IVERSTUGUN: Oppe i Skåbu var det ein jentunge som var borte for hundre år sia. Ho var i seks-års alderen, og ho var...
Slutt på skumringsstunden
Oppvekst på Norgard Tåkåstad for 100 år siden ANTON TAGESTAD: Det var mine bestefoŕeldre, Anton og Rønnaug, som eide og dreiv Nordgard Tåkåstad. De var begge av husmannsfamilier og vokste opp i fattige kår. Bestefar reiste til Amerika, jeg tror det var i 1904, og ble...
Våt markdag i Ryssland
Trass sludd og regnvêr, møtte 20 historieinteresserte markvandrarar opp ved Rudi gard laurdag. Stopp ved Sygard Tåkåstad Pål Skoe Kjorstad tok oss med på ei runde i Rysslands særprega kulturlandskap. Vi starta ved Rudi, og fekk høyre om opphavet til namnet Ryssland og...
Markdag i Ryssland
Vi inviterer til markdag i Ryssland, laurdag 24.05.25. Oppmøte på parkeringa til Rudi gard kl. 12.00 Utsikt over Ryssland med Rolstad og Gryttingsgardane, og Skodalsgrenda i bakgrunn. Bildet er teke ved hovudstoppen på markvandringa ved Nordgard Tåkåstad. Pål Kjorstad...
Har du fått brev om setra?
Svar helst innan 1. februar - til ei bok om setrene Det er stor grunn til å tru at det om nokre år ikkje vil vera att noko seterdrift. Historielaget fryktar dette. – Det er noko av grunnen til at vi nå såg behovet for å gjere kartlegginga av setrene, for snart er det...
Presten på spark til kyrkja
Prestegardsjul i gamle dagar Ragnvald Tarud fortel til Oddmar Myrum i Gudbrandsdølen 22. des. 1977: Jula er ei tid for seg sjølv. Ein lysfest midt i mørketida er kjærkommen, og samstundes kallar innhaldet i jul på det beste i oss. Egoismen kjem litt meir på avstand,...
Hans på Steinhaugen
Men diplom ville han ikke ha ODDMAR MYRUM I GUDBRANDSDØLEN 11.1. 1971: I bratte lia nord og opp for Vinstra ligger bruket Steinhaugen. Stedet bærer ikke navnet uten grunn, for sjelden har det vel vært ryddet til jordbruk på mer steinet og ulendt terreng. Der bodde...
Hvilken framtid har Espedalen?
Ny bok forteller om livet i en avsides fjelldal Boka koster kr 450, og kan kjøpes av forfatterne. Den kan hentes i Espedalen, på Lillehammer eller i Oslo, eller sendes for et tillegg på 90 kr. Send i så fall melding til Jana Weidemann: 91889599. Boka kan også kjøpes...
Ein direktørbolig – bygd av kva?
Israel Krupp bygde seg hus på Tofte under krigen Kvifor handlar Israel Krupp til seg ein brannruin langt oppe i Gudbrandsdalen og vil byggje seg hus der under krigen? Hadde han vore der nokon gong? Foto: Johan Brun/DM CARL HENRIK GRØNDAHL: Dette er...
Ikkje få mjølkeliter gjekk tapt
når kjelken kom ut av styring og segla sin egen sjø Verst når det låg blanksvell. Foto: Helgeland museum HELGE STORMORKEN om Kvam i hans oppvekstår: Det var berre om vinteren at det kunne kjørast etter gardrekka, eller måtte alle "ni vægen" for å koma dit dei...
Da Iver Toksekleiven hogg av seg handa
Var det her Henrik Ibsen fekk idéen? PÅL KLUFTEN: En episode som synes å vise at Henrik Ibsen har hatt lokalkunnskap fra Fron, er historien om gutten som med vilje hogg av seg en finger i Peer Gynt: Det var fanden til kropp! En umistelig finger! Helt av! Og uten at...
8 hester for å dra lokomotivet
Til torvuttak på Kvarvet Litt av ei dampdoning. Foto frå Arve Skurdal/Vegar Skar EIVIND HOLEN: Torvuttaket på Kvarvet ble startet en gang mellom 1915-1920 for å skaffe brenntorv til Fron Ysteri. Grøfta der det ble tatt ut torv opp under Grønfjell, er fortsatt synlig....
Det ryk mange Sydenferiar
Men det blir bra! Røynsler frå restaureringa av Solbrå gard Godt frammøte på triveleg besøksrunde CARL HENRIK GRØNDAHL: - Det ser verre ut enn det er, men det blir alltid dyrare enn du trur. Spør dei som kan, om råd. Du skal ikkje skryte av kor billig det vart - du...
Listad-historie, suppe og kaffe i fjoset
Godt frammøte på vellukka markvandring TORMOD BRÅTEN: 60 historieinteresserte frøningar deltok sundag på ei svært vellukka markvandring midt i førkristent og middelalderens sentrum i Fron. Vi starta i tunet på Nigard Listad, der Geir Paulsrud tok oss attende til tida...
Bli med på historisk vandring frå Listad
Velkomen sundag 25.6. kl 13! Bilde tatt frå toppen av Ulberghaugen. Sygard Listad lengst til høgre og Nigard Listad til venstre. Uppigard Listad er ikkje med på bildet. Denne garden går på folkemunne under namnet Jørstad. Foto: Liv Bjerke. På sundag kan det bli ei...
Storflommen i 1938
Likna ein amerikansk katastrofefilm Ein lastebil frå Kvam fossar gjennom flomvatnet i Vika mellom Kvam og Vinstra. Jernbanesporet ligg godt under vatn. Med så mange staute karar på lasteplanen er det vel rimeleg å tru at dei er ute på oppdrag i samband med flommen...
Kald graut vart oppskoren i strimler
Litt om ein oppvekst under krigen OSKAR LETRUD: Eg kan ikke hugse at vi svalt, men det var klart enklare kosthald enn det er nå. Det var brukt ein del vassgraut, (byggmjøl, salt og vatn) med mjølk til. Om det var ei tid på vinteren vi ikkje hadde mjølk, kunne det i...
«1889 Huttetu for vaar og veir!
Litt av kvart frå Vendalen BJARNE JETLUND: Vendalen er ei setergrend ca. 15 km frå Hundorp langs vegen mot Fagerhøi. Desse spreidde tankane frå Vendalen viser ein seterstul full av kulturminne. Desse er det viktig å ta vare på i den omforminga som nå breier seg...
Dei kvidde seg for kalde sengeklede
Til fjells midtvinters for å hente fôr Tidene har endra seg på Haugsetra! Foto: Fredrik Weikle FREDRIK MOEN: Fjellet ga vinterføde til buskapen ved at ein hausta seterkveene med handreiskap som ljå og trerive. Det vart henta til bygda med hest og slede. Desse turane i...
De reiste frå vonløysa og skamma
Motiv for utvandringa til USA var så mange EINAR HOVDHAUGEN: Utvandring til Amerika letta folkepresset i bygdasamfunnet. Ein del sveltihelplassar blir nedlagde. Det blir ledige husmannsplassar for dei mange som før hadde hatt vanskeleg for å skaffe seg ein plass....
Da sauen trakka ned presten
Ei historie om korleis dei tok imot Guds mann i Skåbu GEORG MEGAARDEN: Veslumgutane var tre brør, Per, Ole og Øystein. Per var den eldste og ser ut til å ha vore føraren deira. Dei levde på garden Veslum, som ligg ved osen av vatnet Olstappen. Dei førde ikkje nett...
Dei kunne mest ta borti dei tyske bombeflya
Glytt frå ein barndom i krig i Nedre Skar Nedre Skar ca. 1933. Bilde frå Vegar Skar KNUT STENSRUD KJORSTAD: Året er 1939. Ein familie er på veg oppover Solbråsmorka. Tankar krinsar rundt i hovuda deira. Dei har slite seg laus frå det kjende, men er etter...
Noko jentemat var ikkje han Ellev Moen
Ivar Kleiven kunne teikne portrett! Her av ein stygg kar IVAR KLEIVEN: Ellev Moen var ein av dei beste jegarane som har vore ala i Skåbu, bjønnskyttar og fuglskyttar. Han var en grovslig kar og rekna for stygg. Attåt var han både kleis og leisp. Noko jentemat var...
Det levde storfolk på Tofte
Et høvdingesete i bygdesamfunnet Victor Schlytter var redaktør i ukebladet Allers fra 1953 til 1974. Under krigen var han Milorg-mann og trolig en bekjent av Israel Krupp på Utistugu Tofte. I denne reportasjen fra Allers, ukjent dato, er han på besøk, imponert over...
