Artiklar
Lagsavisa «Fram»
"Fram" var Vinstra ungdomslag si lagsavis, og her kunne medlemmane utfolda seg med forteljingar, dikt, songar, teikningar og liknande. Eit og anna alvorsord og moralske ytringar finnes nok òg. Redaktøransvaret gjekk på omgang mellom lagsmedlemmane og her er det Harald...
Farsdagen = Fronsbygdin
Neste laurdag er det farsdag, og Fronsbygdin 2019 står klar hos Libris på Vinstra og i flere andre butikkar. Til fødselsdagar og andre merkedagar passar ho ôg godt. Og i grunnen treng du ikkje anna grunn til å kjøpe boka enn at ho er god! I år har ho meir vingefang...
Da kvinnene rådde i Lia
Historia om Hera Fabrikker CARL HENRIK GRØNDAHL: I dag er det kanskje vanskeleg å setje seg inn i kva Hera Fabrikker fekk å seie for liv og lagnad, velstand og sjølvtillit i Fron. Industriarbeidsplassar var for mannfolk. Her dukka det opp ei verksemd som trengte...
Her er boka!
Rekordframmøte da Fronsbygdin 2019 vart lansert på Dale-Gudbrands gard i går kveld. Over 100 var til stades og fekk ein triveleg kveld med gode ord og tonar. - Årets bok er mangfoldig, på 176 sider med mange ulike tema, tre lengre artiklar og mykje småstoff i balanse...
Mjølkebilen på vei utfor
Sjåføren knuste brillene og hadde englevakt GD 9.2. 1984: Hadde den rullet rundt en gang til mjølkebilen som rullet ut på jordet på Hage i Sødorp i går formiddag, kunne det gått riktig ille med både bil og sjåfør. Jordet går bratt ned i dalen, og ingenting kunne ha...
Lensmannsbetjenten kom på døra
Kom du ôg! Med jamne mellomrom kom lennsmannsbetjenten på døra for å pante, såg inn på lageret, her var panten, han låste døra, tok med seg nøkkelen, døra var låst til kravet vart innfridd. Gjekk nokså gemyttleg for seg, alt saman. Kva er dette? Kven driv på slik?...
Men mjølka ble helt ut
Litt om Augusta og Laurits på Listadvollen EGIL STAKSTON: Noen som husker Laurits Listadvollen? Bildet til venstre er tatt under bygginga av jernbaneundergangen, ved Breivegsbrua, der Listadvollen var arbeidsformann. (Avisutklipp Dagningen, 30. september 1955.) Knut...
Traktoren humpa seg fram
Men kvar? Kva for ei historie er dette: "Traktoren humpa seg fram. Heilt til dei slo hol i botnpanna. Olaf Granslåen var snarrådig. Han fann ei kjele og tok vare på oljen som rann ut. Så skrudde dei av botnpanna, tok bly ut av haglpatronane , gjorde opp varme, smelta...
Frøningar på kvalfangst
"Nå tullar du, Per!" Neida, eg tullar ikkje." PER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo:...
Større vingefang enn nokon gong
Vel møtt til lanseringa av Fronsbygdin 2019 I år har Fronsbygdin truleg større vingefang enn nokon gong. Frå skihopp til sykebesøk med dans, frå togtur til siste hestetur, frå ei hytte som ligg feil til sjukekassa i Nord-Fron. Alt dette blir lansert på Dale-Gudbrands...
Da Ole Brandvold fikk en Hamarbil etter seg
Og Veslebrunen måtte drepes straks AFTENPOSTEN 22.8. 1919: Forrige søndag kjørte en Hamarbil opover den bratte bygdeveien i Sødorp. Kommet op i høide med skolegaardene, var bilen stanset, og for at den ikke skulde gaa baglængs nedover de bratte bakkerne igjen, havde...
Musikalsk tilbod til medlemmar!
Torsdag 10. oktober kl 10.30 i Inntunet på VVS https://youtu.be/I-b5gOP9fI4 Fron historielag har gleda av å spandere konsert på alle medlemmar torsdag den 10. oktober. Det er ein trio med Rasmus Kjorstad på fele, Ådne Svalastog på trøorgel og Bjørn Sigurd Glorvigen...
På signal kunne ein gå av og på
Den gongen det var offentleg transport i dalen HELGE STORMORKEN: Tog gjekk det morgen, middag og kveld, og togtuten var klokke for seterbudeiene, mange hadde ikkje klokke enda. Eit spesielt "tog", Kolstadbåten, eit lite lokomotiv med ei vogn etter var tidt å sjå. På...
Sjefshuldrene på Gålå
Har du møtt Burane Sand, Synne Nyseter og Estine Voll? JOHS LUNDE: Ved nordenden av Gålåvatnet er det tre seterstular. Det er Sandseter, Vollseter og Nyseter. Kvar av dei tre setrene har si sjefshulder. På Sand er det Burane Sand, på Nyseter Synne Nyseter og på Voll...
Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska
Litt av ein kvinnelagnad ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i "Nystuen". Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg...
Peisen var den viktigaste lyskjelda
Dei vonde maktene som trua i mørkret, vart borte med lyset i Fron RAGNAR ØVRELID: Den elektriske krafta avskaffe natta, mørkeredsla og alle dei vonde maktene som trua i mørkret. I 1860-åra tok landhandlarane i Fron til å selje oljelamper. Det var den gongen ein...
Flott sundagstur!
Det blei ein flott sundagstur til Røyskattlia førre sundag. Vérgudane var snille med oss og sørga for betre vér enn det var spådd. Det einaste vi kunne klage på var oppmøtet. Vi blei berre 13 som tok turen innover Sødorpfjellet. Men hyggeleg og interessant blei det...
Litt av ein skuleveg
Storlykkjejentene gjekk ni vêrharde km kvar veg JOHAN DALSEG OG EINAR ROLVSBAKKEN: Ein gong Rolfskarane, Alfred og Einar, skulle kjøre ved frå Søre-Dalen, kom dei ut for skikkeleg snøstorm. Oppe på Breislaå møtte dei høykjørarar som hadde tenkt seg til Jensås etter...
Kjensler av tonene som har vore spelt
Utstilling med bilete og lyd på Ringebu prestegard Iver Storodden (1842-1924) frå Sorperoa i Nord-Fron var gardbrukar, skreddar og namnspurd spelemann i si tid, og til dans var springleikane dei gjevaste. Eit nytt utstillingsprosjekt blir presentert i Ringebu...
Tur til Røyskattlia sundag 15. september
[wpvideo KVVg7Swy] Sundag den 15. september arrangerer historielaget ny tur til Storvatnet og Røyskattlia. I fjor var Bjørg Haugen og Eldri Brenden med og fortalde om fedrene sine og motstandsgruppa Achilles som heldt til her under den andre verdskrigen. Les meir her:...
Med koffert på ryggen
Mathias Kvikstadhagen holdt liv i kramkaryrket UKJENT AVIS 1964: Før den siste krigen var det fullt av kramkarer eller kofferthandlere utover bygdene. Den store arbeidsledigheten som da rådde, var årsaken. Mange arbeidsløse tydde til kramkaryrket som siste utvei til å...
-Det innerste i menneskjesjela
Eit godt program frå NRK med Oddvar Nygaard 100-årsfesten for Oddvar Nygaard er over, og her er han: -Musikken må gi seg uttrykk frå det innerste i menneskjesjela, ellers blir det berre apekattmusikk, der dei kopierer, seier Oddvar Nygaard i dette programmnet frå NRK,...
Merra hogg tak med alle sine krefter
Den gang hest var drivkraft i treskinga EIVIND HOLEN: Hestevandringene bestod av sirkelrunde plattinger som ofte ble muret opp ved låvebrua. Hesten gikk i sirkel og dro et oppvekslings-maskineri som skaffet tilstrekkelig høg rotasjonshastighet på slagvinna i...
– Far min var slavedrivar
Leif Melgaard - ein frøning som ragar høgt i kunsthistoria Mange som har studert Leif Melgaard sine arbeid som treskjerar, meiner at han ville vore betre kjend om han hadde vore villig til å selgje meir og ha fleire utstillingar, for han kunne måle seg med det...
Kjerringa i Harpefossen og dødsdømd Peer
Mest lest i august For dei som er interesserte i slikt: her er dei sakene som fekk flest lesarar i august. Arve Skurdals si historie om Harpefoss bru, først publisert her i 2014. Deretter kom Carl Henrik Grøndahls tankar etter Peer Gynt stemnet - skjønar vi eigentleg...
Hva gjemmer seg i Olavshaugen?
Hele området skal geoskannes, melder GD Hva som skjuler seg i den mektige Olavshaugen på Dale-Gudbrands gard, har vært et mysterium i flere hundre år. Nå skal forskere skanne hele området med såkalt geoskanner. Da kommer kanskje svaret.Tanken er at funnene skal...
Theodor Caspari – ein diktar i Fron
Skåbu og Espedalens diktar skapte uttrykket ”Jotunheimens forgård” RASMUS STAURI: Ein diktar som knappast er omskrive i litteraturhistoriene, men som såg på Fron som sin andre heimplass, trengst å bli vekt til live att og bli lesen. Theodor Caspari skreiv 25 bøker i...
Frøningen som slo the Beatles
Fest for Oddvar Nygaard laurdag 7. september på Rudi gard RASMUS STAURI: I 2019 er det 100 år sidan trekkspelaren Oddvar Nygaard vart fødd. Oddvar budde i Sør-Fron heile livet. Etter tidlege år som konsert-trekkspelar slo Oddvar i gjennom med eigen kvartett i...
Rustværar som utvandra til Inderøy
Frå 1836 til 1840 var det uår og naud i Gudbrandsdalen ANDERS HAUGEN/ÅSHILD VANG: For tre år sidan kom det ein laurdag to frå Inderøy som søkte slekt i Ruste. Ole Brandstadmyren var namnet dei kunne oppgje. Det tok litt tid før eg kunne plassere den karen. Det viste...
Nordover for å berge livet
Tre gutter fra Flåtå gikk 30 mil over Dovre i 1832 - en utrolig livsvilje HANS OLAV LØKKEN: Vi skriver året 1832. Tre smårollinger har forlatt Fron, brødrene Ola (6) og Torgeir (9), samt Tjøstolv (9) fra blant annet husmannsplassen Tofteflaten under Tofte - vel...
I Russland ligg risengryna som snogføinne
Trudde mange i Fron fyrst på 1830-tallet - og la avgarde P. TH. AASMUNDSTAD: Folket i delar av Russland er heilt utdøydd, og gardane står att med fullt stell, men folketome. Det ryktast i Fron fyrst på 1830-talet. Tie nå, bon, dess døkk kjem åt Russland, ska døkk få...
