Artiklar
Jordmora måtte ha lys
Kva måtte til når Ingeborg Jacobsen fekk skyss med motorsykkel? BJARNE ØYGARDEN: Ingeborg Jacobsen var jordmor på Nord-Fron frå 1922 til 1968. Jordmødrene var heilt avhengige av at dei kom raskt fram når det kom bod etter dei. Hest med kjerre eller slede var nok den...
Ikkje godt å vere barn
Dei fattigaste dreiv omkring og tigga RAGNAR ØVRELID: Over tredelen av folket i Fronsbygdene var barn fram til 1865. Kva skulle foreldra gjere med dei? Korleis skulle dei fattige familiane greie dette? Vi høyrer om barnedrap, om barn som blir utsette i skogen, barn...
Ein folkehøgskule ved vegs ende
TINE ELISABETH SLANG OG RASMUS STAURI: Disiplin- og tilpassing vart ei stor utfordring for folkehøgskulen på Hundorp på 1980-talet. Lærarrådet 17.10 -83: skote med luftgevær, (…) teke inn øl på internatet i to tilfelle, (…) har slått, (…) kasta kniv, (…)stole sykkel”....
Læraren som song ut
NILS OS FORTEL TIL OTTAR HOVDE: Hausten 1945 fekk eg stilling ved framhaldsskulen i Skåbu. Det første møtet med Fron var heller dramatisk. Eg kom åleine til Vinstra stasjon ein regnvêrsdag i midten av oktober 1945. På stasjonene fann eg ein buss med 25 sete, men dei...
Kva vart borte på Rustmoen?
Bli med på gåtur gjennom Rustmoen, tysdag 29. mai. Kl. 18.00. Oppmøte Ruste barnehage. Historie og historier ved Anders, Lodver og Johannes. Føremålet med turen er å fortelje om plassar som er vorte borte, og om folk som har fløtt ut- utvandring - og andre fløtt inn....
Bobleentusiasten frå Hundorp
https://youtu.be/2c5DFMMX2tg Ole Kristian Prestmoen fra Hundorp har hausta mange lovord og premiar for boblane sine. TVØst laga denne reportasjen i 2016.
– Respekt for levende liv
Kari Bay Haugens fortelling om livet på Sygard Forr "Det har vært vanskelig å skrive om mangfoldet av opplevelser i et langt liv på Forr. Det viktigste jeg lærte av Hans Åge var respekt for levende liv og hvor marginalt det er å leve av naturens luner." Skrev Kari Bay...
– Vi dansa og ståka oss over dammen
Borghild Pettersen var hushjelp i USA i fem år JAN I DAGNINGEN MARS 1976: - Det var i 1915 midt under 1. verdenskrig at jeg tagg i hop skjellinger for å reise til Amerika, minnes 79-årige Borghild Pettersen i Fron. - En venninne av meg skulle være med sin onkel over...
Hvor lå Gulliksvollen?
Spørsmål fra en kar som søker slekt i Espedalen SPØRSMÅL fra FRANK RUSTEN: Jeg holder på med slektshistorien min, og ser nå litt mer på min tipp-oldefar Simen Simensen Klokkerhaugens opphold i Espedalen. Han kom opprinnelig fra Alvdal og jobbet i nikkelgruvene i...
Sola når ikkje alltid ned
Eit intervju med 80 år gamle Rønnaug Sagboden SVEIN ARNE BUGGELAND I DAGNINGEN 24. april 1976: Like under fjellbygda Skåbu finn du stua hennar Rønnaug Sagboden. Husa ligg like ved vegen, ei lita stue i umala tømmer og nokre forfalne småhus ikring. Her er lappa på med...
Nokon som kjenner att skulehuset?
FRÅ RAGNHILD BJØRGE, FØDT ROMSÅS: Skulebilete frå Sør-Fron frå albumen til Marit Kjellfrid, f. Hagen, født 22. september, 1923. Marit nr. 3 frå venstre i bakre rekke. Faren var Ingvald Halvorsen Olstadhagen. Han var baker på Sør-Fron, men døydde av tuberkulose da...
To tomme hender i Tverrbygda
Åse og Helmer Bjørkheim ryddet Haugland og hadde 100 geiter TORGEIR SÆTERVADET i DAGNINGEN MARS 1976: To tommer hender var startkapitalen som Åse og Helmer Bjørkheim i Tverrbygda i Fron hadde da ekteparet startet opp med nybrottsarbeide. Lange og slitsomme...
Fra Fron til Målselv og Illinois
Noen som vet noe om Hans Iversen Kongsli, f 1785, fra Nord-Fron, sønn av Iver Engebretsen Sundet og Thore Thorsdatter? Han tok med seg navnet Kongsli da han dro til Målselv i 1826 og var den første nybyggeren på Kongsli ved Lille Rostavatn. Han bygget en bolig og hus...
Krig og hest og slagsmål
Ei historie om svartebørs og vennskap som tok slutt brått GUNNAR LIEN: Vi som veks opp på Frya etter krigen, fekk inntrykk av alle hendingane under krigen. Eg var ikkje store karen fyrste gongen eg såg to vaksne karar som slost. Og da dette var to som eg kjende godt,...
Da ulven ulte i Ulbergshaugen
Intervju med 90 år gamle Marit Tagestad Holen i 1938 -I 12-årsalderen måtte jeg sørge for meg selv, og det var ingen åtte timers dag på gårdene den tia. Det var å stå opp kl 4, kvinnene til å karde og spinne, og karene på låven, i skålen eller annet arbeide. I...
Verda må skapast betre
Du har hugsa Fronsbygdin 2018? Også som julegåve til deg sjølv? 2. august 1981 var det urpremiere på det storstilte "Gudbrandsdalsspelet" med tekst av Vegard Vigerust og musikk av Sigurd Berge, arrangert for eit 40 manns orkester med lokale musikarar, tilpassa det...
Naud i Kvam, men mindre syting
Om fillete, magre kvinnfolk med ungar som skreik HELGE STORMORKEN: Forsorgsbudsjettet i Kvam i 1930-åra kunne berre delvis bøte på nauda. På fleire gardar kunne kvinnfolk med ungar på ryggen gå tvikrokut og skjera korn med sjyru for mindre enn ei krone dagen. Det var...
Dronninga på Fagerhøy
Sit dronning Margrethe og et nista si der? CARL HENRIK GRØNDAHL: Ein vinterdag i 1984 er det ruskevêr ute. Inne i peisestova på Fagerhøy sit folk, varmar seg og et nista si. Nokon kviskrar: Er det ikkje danske dronning Margrethe som sit der inne? Fleire går diskré...
Da sauen trakka ned presten
Ei historie om korleis dei tok imot Guds mann i Skåbu GEORG MEGAARDEN: Veslumgutane var tre brør, Per, Ole og Øystein. Per var den eldste og ser ut til å ha vore føraren deira. Dei levde på garden Veslum, som ligg ved osen av vatnet Olstappen. Dei førde ikkje nett...
– Fron må aldri bli delt
Ei intens røyst frå motsett kamp for 40 år sidan AKSEL BLEKASTAD I 1976: - Fron er ei eldgamal kommune som aldri må bli delt att. Dei naturlege tilhøva taler mot deling, seier Aksel Blekastad i Skåbu, som vonar at dei høge herrar på Tinget tek til fornuft når det...
Der hestane mista skoen
Husmansplassen Hesteskobakken på Harpefoss ligg i Husmannsåret 1978 til forfalls. Denne plassen, som blir delt i to av kommunegrensa mellom Nord- og Sør-Fron, var busett til etter krigen, men er nå gått inn under garden att. Hesteskobakken er ein av dei minst sju...
Den minste ungen i margarinkassa
OSKAR LETRUD: I den heimen eg voks opp, var vi ein syskenflokk på heile ti ungar. Når eg skal fortelja litt om oppveksten til denne flokken, tenkjer eg mest på dei som er barn og ungdommar i dag. Eg vil tru at for dei vil mykje av det eg fortel, stå fram som eit...
I ætt med dei gamle sagamenn
Ein lovtale over Ivar Kleiven KNUT LIESTØL: Denne vesle artikkelen var skriven då den syrjelege meldingi kom at Ivar Kleiven døydde på Kleivseter i Vågå den 19de februar 1934, burtimot 80 gamal. For den som vil granska gudbrandsdalsk bygdeliv og kultur, er Ivar...
Forvist til Espedalen!
Om David Forbes, presten Galschjøt og Per Flåtå KRISTIAN ELSTER D.Y: Den 21-årige skotte David Forbes, som drev Nikkelverket i Espedalen midt på 1800-tallet, var en usedvanlig utrustet mann. Ikke eldre enn han var, ble det nye verket betrodd ham, samtidig som han...
En masurka oppå lasset
PÅL KLUFTEN: Efter spillemannen og turistføreren Ola Moløkken, Garmo, har jeg tegnet op ovenstående stemningsfulle "Gjendemasurka". Da byggmesteren Ivar Vetlseter frå Vågå hadde tatt på sig å bygge Turistforeningens hytte Gjendebu, var han litt i beit for å fraktet...
Vi har mista ein av dei beste
Minneord om Ragnar Øvrelid I boka Hundorp med undertittel Tusenårsstaden i Oppland (Samlaget, 2005) vart Ragnar Øvrelid invitert til å skrive ein lengre artikkel om «Hundorp, garden og bygda». Han svara med ein gong positivt på det spørsmålet. Han skriv: Tillat meg...
Øyvind Hernæs med puff og motorsykkel
Noen historier om en uvanlig kar STEINAR LARSSEN: Øyvind Hernæs (1931 - 1998) sørget for å få konstruert en av dalens største rattkjelker; lang og tung med et digert ratt og wiresving. Fra Harpefoss stasjon satt han mang en gang på kjelken bak hotellbussen opp til...
Ei lita førjulshelsing frå slottet
Dale-Gudbrands hov stukket i brann! Islandsk drapsmann jages.
Dette kunne vært dagens avisoverskrift for det som ifølge Njåls saga skjedde på Hundorp for ca. 1000 år siden. Njåls saga er kanskje den mest berømte islendingesagaen. Den er skrevet ca. 1280 og historien foregår i Rangárvellir sør på Island ca. år 950-1015. Den...
Søre Øverbygda landslag 43-44
Møt Hildegunn
Den nye medredaktøren i Fronsbygdin https://youtu.be/6Yzd09Fbd1o
