Artiklar
-Gud velsigne mor
Hans J. Haverstad (1872-1951) skrev ned livshistoria på sine eldre dager Her er Hans Haverstad på sine eldre dager, sammen med datteren Margit hjemme på Haverstad. HANS J. HAVERSTAD: Jeg ble født 18. mai 1872 av fattige foreldre i en simpel hytte på plassen...
Ikkje rart at Fron er ei turistbygd!
RAGNAR ØVRELID: I januar 1971, trur eg det var, kom Hans Petter Kleiven til Ålesund for å "selje Gudbrandsdalen" som turistmål. Han gav ei medrivande skildring av landskap og folk, han viste bilde, og han delte ut brosjyrar med barn i fargerike blomsterenger, med...
Nå kan du bli med til folkehøgskulen
Ny nettside i Opplandsarkivet er ei god utstilling Mange har gått på Gudbrandsdalen folkehøgskule før han vart nedlagd i 1987. Nå ligg det ei utstilling om skulen på nettet under Opplandsarkivet avd Maihaugen. Her er historikk og mange bilde, brev og artiklar, stoff...
Kvam vart ei rein itte-bygd
Helge Stormorken fortel om barndom på 1930-talet HELGE STORMORKEN: Lysbilet haust og vinterstid i Kvam var eit anna. Om natta var det nesten ikkje eit ljos å sjå, ei svak lampe ved stasjonen og hotellet, som brann i 1934, og to-tre utelamper langs gardrekka hos dei...
-Ingenstann va de så fritt som på Hamrom
Men sør-frøningane freista på å få ut han Ola og huslyden hans TORGER T. RISDAL/OLE CHR. RISDAL: Hamrom, som låg innunder Eldbjørgshaugen i Skåbu, vart rydda svært tidleg. Den fyrste rydningsmannen her var Ola Kampesæter, eller Sæteren, som var mest brukt i dagleg...
En megge det stod respekt av
John Mæhlum om bestemoren Anne Steig, f. Waalen, 1790-1867 JOHN MÆHLUM i 1919: Min bestemor på Steig var en mer enn alminnelig dyktig kone, driftig til overmål, streng og påpasselig i smått, og stort. Det var en megge som det sto respekt av. Jeg kan erindre hvor det...
-Dæ e frå Gausdal alle nye mote kjøm
Ord som lever etter´n Lars Dalshaugen IVAR KLEIVEN: Lars Dalshaugen frå Skåbu var ein godkar, og det hende nok at han kom i krangel og gjorde ein slåstkule, men han sto ikkje etter å slåst. I eksesisen var det ein løytnant i Kvam som var så utgjordt på å dragast med...
Naturelskaren Ragnvald Krogenæs
OLE CHR. RISDAL/RAGNVALD KROGENÆS: Nokre år etter at eg skreiv boka om Ragnvald Krogenæs, fann broren hans, Knut Krogenæs, att nokre handskrevne papir der Ragnvald skildrar ein fisketur på Hersjøen og Øyvassosen. Han forelska seg både i folket og naturen ikring...
Da’n Vis-Knut var på Isum
G.D. HORNE: Følgende hendelse er bekreftet av solide folk. En gang skulle Vis-Knut holde oppbyggelse på Isum. (Som kjent var dette forbudt for legfolk inntil 1842.) Han gikk dit i følge med Imort Nerlien. På veien sa Knut «Eg kjem i uleilighet i natt, men de må kje...
Dronninga og kopen på Vik
PER ÅSMUNDSTAD d.e. (1839-1920): Eg var med dronningskyssen i 1860, da Karl XV fòr gjennom dalen og frøningane var tilsagde å skysse frå Vik i Kvam og nordpå Bræevangen med ein eller to hestar frå kvar gard. Det var reint stygt å sjå når dei store tre- og firspente...
-Her oser det av god lokalhistorie
-Informasjon som gir lesere av Fronsbygdin en mye større forståelse og opplevelse av bygda og folket som bor og bodde her, skriver Tor Larsen i sin anmeldelse av Fronsbygdin 2015 i Dølen. -Her oser det av god lokalhistorie og godt lagarbeid fra perm til perm. Viktig...
Bli med opp til Litjgardskarane!
Dei dyrka opp bruket sjølv med dynamitt og hest og handmakt. Litjgardskarane satte hermetikkboksen midt i kjelen og la potetane i vatnet rundt. Dei var godt oppe i åra da Vemund Hagen fotograferte dei i 1992. Nå kan du bli med han 23 år seinare tilbake til Haugrud,...
Litt av ein kveld!
Er du kvamvær og har fått deg eit klengjenamn, trivst du med det. Truleg. Det skriv Håkon Sveen om i årets utgåve av Fronsbygdin. Ta deg ein tur til Rudi gard torsdag 29. oktober kl 1830 - og du får med deg litt av ein kveld! Først lansering av boka med mykje gildt...
Hans H. Lie og hans søsken
30. september spurte Marit Holm om noen kunne hjelpe henne med å finne søsken til fotografen Hans. H. Lie. Ove hjelper henne: Ole Halvorsen, Birgit Halvorsdatter, Guttorm Halvorsen, Ingeborg Halvorsdatter var fire av søskna hvertfall. Mor het Ragne Guttormsdatter og...
Per Tofte i Fronsbygdin
Skodespelaren Per Tofte har skrive spissartikkelen i Fronsbygdin 2015, som blir lansert på Rudi gard torsdag 29. oktober. Han fortel om sitt eige liv på scena i inn- og utland, heilt frå han debuterte i 1963 på Trøndelag Teater. Tittelen på artikkelen er Frå...
Hans H. Lie hadde fem søsken, noen som vet?
MARIT HOLM: Hei! Dette er kanskje som å søke etter nål i en høystakk, men jeg er slektning av Hans H. Lie (hans tipp-oldebarn) og leter etter info og navn om Hans sine søsken? Har prøvd å finne hans etterkommere, men det er jammen ikke lett, er det noe hjelp å få her?...
De fanger den sulte ørret med ost
OLA EGGEN: I 1920-årene ble det lansert en ny metode å fiske med krok på om vinteren. Det var meieri på Masovn i Svatsum på denne tiden, og avfall fra osteproduksjonen (kjuke) ble tømt ut i meieridammen. En oppvakt kar fra Espedalen la merke til at småfisken i dammen...
Skulestova har vore ein fin arbeidsplass!
NILS OS FORTEL TIL OTTAR HOVDE: Det første møtet med Fron vart heller dramatisk. Ettersom kona mi, Else, var bunden opp av ein lærarpost på Vestlandet, kom eg åleine til Vinstra stasjon ein regnversdag i midten av oktober hausten 1945. På stasjonen fann eg ein buss...
Kroningsferda i 1906
CARL HENRIK GRØNDAHL: Blant dei bilda som Vegar Skar har skanna for historielaget så langt, er det mange godbitar av stor interesse, og ikkje berre lokalt. Som her. Frå Anne Marit og Knut Bay fekk han mange bilde frå den store kroningsferda i 1906. Det må ha vore...
Folk blir rake i ryggen
KNUT A: NILSEN: Det er visst ikke mange steder i landet hvor folk blir så rake i ryggen når det blir snakk om agenart og egenverd som i Gudbrandsdalen - og Fronsbygdene med Vinstra danner såvisst ingen unntagelse. - Gammelt mål og gamle segn blir holdt i hevd, om enn...
Kvar fann han eigentleg Per Gynt?
http://www.youtube.com/watch?v=nr-FbD6Ejs8 Kva skapte Peer Gynt i hovudet på Henrik Ibsen? Segner frå Fron? Eller det Per Chr. Asbjørnsen fekk høyre i Sel og skreiv ned i Norske folke- og huldereventyr - som Ibsen las ivrig? Bli med på eit gildt møte...
Å bli utlevert som tosk for heile verda!
´N Ibsen tente se rik på me, men tru ru at e fekk nytte tå ri? Odd Kjorstad skreiv prolog til Per Gynt-stemnet i 1972 og framførte dette på seterstemnet på Fryvollen i Sødorpfjellet: «Det æ oventa å sjå så my folk frampå her, for det meste æ ræ tomt i annakårt sæl. E...
Peer Gynt – mykje måking av kumøkk
Nå er det full fart og fullt hus ved Gålåvatnet. Men korleis tok det heile til 10. august 1989? Da lukta kyrne nyslått høy frå hesjene på Hægstadtunet, brydde seg lite om provisorisk inngjerding og la etter seg kuskit over heile området. Det vart mykje måking av...
Engelsk soldat på flukt våren 1940
EIVIND HOLEN: En lueløs og noe forkommen kar kom inn på kjøkkenet i Holen i Sør-Fron en ettermiddag i månedsskifte april/mai 194o. Det viste seg å være en engelsk soldat på flukt fra tyskerne. Bestefar fortalte at de forsøkte å kommunisere via en engelsk ordbok. for...
Dei gamle ville ha det slik
ELDRID LISTAD: Eg var styrar på Sør-Fron pleiehjem på Lillehove. Eller "Hjemmet" som det oftast vart kalla. Vi likte det. Dette var ein stad og ein heim der uttrykket "dei gamle" var eit naturleg ord. "Pensjonær" og "bebuar" kjendest framand og litt uverkeleg. Dei...
Iver Einhending
CARL HENRIK GRØNDAHL: Prestens tale i Peer Gynt handlar om ein kar som skar av seg ein finger i ung alder for å sleppe militærteneste. Henrik Ibsen skal ha lese om ei slik hending i Morgenbladet da han var i Italia, og han la historia inn i det dramatiske diktet...
Grublestad i Skåbu
http://www.youtube.com/watch?v=IbuUUhr4mms Patrick Huse fekk Nord-Frons kulturpris for 2014. Møt han i dette innslaget frå TVØst.
Å selje vaskemaskiner i Heidal
Ein liten angstfordrivar, ei seng på stabburet, ei snuseske som vart med busserullen ned i vaskemaskina. Tor Sæthersmoen hadde mykje å fortelje på årsmøtet i historielaget tidlegare i år. http://www.youtube.com/watch?v=pvHjOx1I_vE
Knut var en nådegave fra Gud
E. GARLID: Nytår 1871 flyttede jeg som folkeskolelærer til Øvre Svatsum og Espedalen og blev der som sådan i 3 1/2 år. I Espedalen havde jeg 9 ugers skole om året nær Vis-Knuts hjem Erlandshusene og havde således anledning til å omgåes ham ikke så ganske lidet....
Et møte med Håkon Sveen
Kari Bay Haugen laget dette portrettet av Håkon Sveen for TVØst: Vi møter her humoristen, forfatteren, fotballspilleren og læreren Håkon Sveen fra Vinstra, som gjennom mange år har levd av å underholde og lære andre. Håkon har gjennom et langt liv blant annet vært med...
Frigjeringsdagen i Kvam
Frigjeringsdagen 1945 vart markert også i Kvam. Motstandsmannen og kanonkommandøren Thor Sæthersmoen frå Vinstra fekk tildelt regjeringas krigminnemedalje. Maurits Opsahl laga denne reportasjen for TVØst: http://www.youtube.com/watch?v=3pdHl1o76JU
