Ei lokalhistorisk nettavis
RAGNAR ØVRELID: Ved sida av huset: utedoen med den spesielle lukta av renna på staden til gutane, og av fulle eller overfylte stampar, med gamle aviser som tolettpapir og "Kooperatøren" med det glatte, umulege papiret. Der smugrøykte gutane og utveksla meir eller...
IVAR KLEIVEN i Fronsbygdin 1930: Fela va sjølsagt dæ instrumente som va best skikkja for å danse ette, men kå ti' ho kom i full bruk i Gullbransdala er dæ nok ingen som veit. Ho ska ha vore kjent i Nori' ti'leg i medeladra, men ein finn ho itte nemnt her i dala i...
[youtube=http://youtu.be/Dum5_N8ZpDY] OLE CHR. RISDAL: Tredje og siste delen av Ruste e' gamledågå. Her er første del og andre del.
PER ÅSMUNDSTAD: Namna Meheinkjehågån og Smikopp, ofte skrivi Smikop, finst truleg berre i Kvikne. Å smikke opp ei stugu skal vera opphavet til Smikop, og meheinkje er eit anna namn på mygg. Kva med den longe nedlagde plassen Bendas under Åsmundstad? Det blir sagt at...
Historisk da folkemusikkgruppa Kvarts inviterte KORK til ein folkesymfonisk fest i konsertlåven på Rudi gard sommaren 2010. Konserten vart send på NRK2 laurdag 22. mars 2014. Du kan sjå og høyre han her. Solistar: Sondre Bratland, Linn Andrea Fuglseth, Birger...
[youtube=http://youtu.be/HOqG8p7Ny_A] OLE CHR. RISDAL: Her er andre delen av filmen Ruste é gamledågå. Første delen finn du her.
HARALD RUDI: Dersom minnet er rett, var det i 1952 at den svenske gamaldanskongen Calle Jularbo turnerte i Gudbrandsdalen fyrste gongen. Som rimeleg var stoppa kvartetten for å underhalde på Vinstra. Dette var heller sjeldan kost den gongen, og det vart fortalt at det...
[youtube=http://youtu.be/yPefoX58W7c] OLE CHR. RISDAL: I 1985 hadde elevane på Ruste skole eit spennande prosjekt. Dei var svært interessert i å få vete meir om gamle tradisjonar, og fekk tak i folk som kunne vise fram kultur, tradisjonar og handverk. Dei kalla...
Liv Skurdal: "Har to innbundne bøker med slike i anledning bryllup for over femti år siden." Ja, ikkje sant? Kanskje meir stas å vise fram innbudne bøker med slike til etterslekta enn ein mobiltelefon full av sms etter bronse i utfor i OL? (Bilde: Magnhild...
Til Bjørgen og Bjørndalen. Litt meir stil over SMS'ane den gongen...
RASMUS STAURI: Gunnar Jenshus hjelpte Peer Gynt til å finne att frøningen i seg. Utan dette nybrottsarbeidet er det nok meir tvilsamt om vårt nasjonaldrama fekk kle seg i bygdemålet under Peer Gynt-stemnet. Fronsmålet og folkeleg språkbruk fekk prestisje. Gunnar...
Keinn vera både luggumt og tyle` å ha det løle. Sårpeskålv. Du fe itte hælle på så'u oheppe é på hålkun! Nå er det målføredugnad på Facebook-sida til Fron Mållag. Abrakkslè! Regle frå Ruste, etter Olaf Brandstad: Ein skull' gå åt Hov og få lov, åt Londe og få stonde,...
Ein dag gøymd i fortids skodde våre ættefedrar nådde denne vakre grend og dal Det er skrive mange bygdesongar i kjærleik til bygder og grender i Nord- og Sør-Fron. Somme av dei er velkjende og blir brukte ein heil del, medan andre lever mellom bokpermane eller i folks...
RASMUS STAURI: Der folk møtest, blir det også historier. Året er 1931. Eit lite notat frå Knut Hamsun ligg i brevsamlinga på Gudbrandsdal folkehøgskule. Det fortel mykje om diktaren Knut Hamsun – ikkje lite nevrotisk i karakteren. Bakgrunnen er denne. Bestemor mi,...
http://youtu.be/HQ-EJumqYiE -Frøningane held oppe framifrå årbok-kvalitet. Det er imponerande kva årbokredaktørane får fram av stoff, skriv Asbjørn Ringen i GD 18. desember. 30 artiklar på over 170 sider og noko for einkvar smak. Spennvidda kan illustrerast ved...
Han har gjort eit uhorveleg stort arbeid for lokalhistoria i Fron dei siste 4-5 åra. Det er ingen annan måte å seie det på. –Eg vart spurt av Fron historielag om eg ville, seier Vegar Skar, - og sjølvsagt ville eg det. Så kosta laget på han skikkeleg utstyr, og nå...
BJARNE JETLUND: Hausten 2003 starta Knut Tvete og eg opp med restaureringsarbeid på ytterglasa i Sør-Fron kjørkje. Det vart eit spennande og interessant arbeid. Særleg glasa mot sør og aust måtte det stellast mykje på. Dei var målingsslitne, og ikkje så reint lite av...
CARL HENRIK GRØNDAHL: «Men du føle de itte litt gåmmål når du bli avbilda tå Fron historielag?» Kommentar til eit bilde på Facebook-sida til historielaget. «Væt itte om det føles hælt greit å vera i aldersgruppa som ha kome på bilder i historielaget», skriv ein...
KIRSTI KREKLING: Med avbrot tre år under krigen har Dølaringen og Gudbrandsdal Historielag gjeve ut 81 årbøker. Det er ei uvurderleg kunnskapsmengde dei frivillege forfattarane har delt med lesarane. Minnestoffet har meir enn stor verdi for framtida. Like over siste...
Kvam Historiske Forening: Denne fana har komme for dagen på Bygdahuset i Kvam. Nokon som veit kva forening som har nytta ho? Vi har ein teori, men vil høyre om nokon veit sikkert kvar ho stammar frå? Du får svaret her.
PER PRESTGARD: I Heidalé 2013, årboka til Heidal historielag har eit tjugetal artiklar. Dei fleste er skrivi av folk i bygda eller av utflytta heidøler. Boka av året har ein sterkare kvinneprofil i ljos av 100-årsjubileet for innføring av stemmerett for kvinner. Ein...
Korleis oppfatta og deltok folk i Christians amt, noverande Oppland fylke, i hendingane i 1814 med Riksforsamlinga på Eidsvoll som eit høgdepunkt? Det fortel Tore Pryser om i boka 1814 i Oppland: Bønder, øvrighet og soldater. Boka legg vekt på å sjå 1814-prosessen...
Gausdal Historielag har lansert Gausdalsminner nr. 15 «Dette året er eit jubelår både i bygden og i landet. Det er språkår i Norge for å hedre ’n Ivar Aasen. Da må vi kunja skrive forordet på dialekt, vårt eige språk», skriv redaktør Ivar B. Blekastad. Han fortsetter...
[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=HQ-EJumqYiE&feature=youtu.be] Her kan du både sjå og høyre at redaksjonssekretær i Fronsbygdin, Gard Espeland, fortel om innhaldet i boka. Starten vart dessverre ikkje med, men han innleier med artikkelen om gravminne i Fron...
Den eineståande målerisamlinga av Ragnvald Einbu på Hundorp ligg nå her, på heimesida til Fron historielag. Måleria har fått nyskrivne forklarande tekster. Bakgrunnen for at desse måleria kom hit våren, sommaren og hausten 1924 var sentrale tankar i den tidlege...
-Ei bok med stor spennvidde og mange gode artikler. Her finner vi alt fra resultat av arkeologiske utgravinger til gamle gravminner og billøp på isen. Fronsbygdin 2013 er godt redigert i et lettlest språk. Også det er ei jubileumsbok verdig, skriver Tor Larsen i...
Gerd Anette Steig: Takk til Historielaget for fin og innhaldsrik Kulturkveld på Hundorp med lansering av fin årbok. Løp og kjøp. (Frå FB-sida Du væt du er frå Sør-Fron når..) 75 frøningar og anna folk var samla til innhaldsrik og triveleg kulturkveld på Hundorp i går,...
GUNVOR SÆTHER BRÆKKE: Som etterkomar etter farfar Erland O. Sæther, fødd i søre Kampesæter i 1858, har eg nærast kjent eit ansvar for at historia om slekta, garden og hotellet ikkje må bli gløymd. Nå er det blitt bok. Med Sigmund Hernæs som lærar i storskulen i Skåbu...
RASMUS STAURI: Frå Maihaugen 1958, da Sør-Fron hadde ansvaret for St. Hansfesten. Spelet om Dale-Gudbrand av Are Stauri vart framført med lokale aktørar. Frå venstre: Torleiv Helling (Tord Istermage), Are Stauri (Dale-Gudbrand), Hans Forr (Kong Olav), Johan Rudihagen...
Søndag var det kulturkveld på bygdemuseet Borg i Kvikne. Borg er eit hus etter folkehøgskolelæraren, lokalhistorikaren og nynorskmannen Olav T. Aasmundstad 1850-1925. Han testamenterte huset til det frilyndte ungdomslaget i bygda. I seinare tid vart det flytta frå...
I 1974/75 var det faste radioinnslag frå den legendariske Heide-butikken i Skåbu. Det var NRK-mannen Arvid Møller som laga desse programma. Han hadde hytte i fjellbygda og kjende såleis bygdefolket godt. På butikken intervjua han forskjellige personar som var innom....
PAUL HENRIK HAGE (frå FB-sida til Fron mållag): Å lage = å prate (mest laust og utan innhald). Å lage ved nokon. Å lagest ved. - Ordet har truleg samanheng med det jyske lave = ymte, meine, tru. Å lage er brukt i Gudbrandsdalen, Folldalen og på Hedmarken. Hemte bær -...
Singer lærte dølajentene å sy, og banken stilte lokaler til rådighet. Dette bildet er fra Harpefoss. (Frå boka Bank i bygd og by)
Her fortel dei om møkkakjøring, slakting, matmål, fisking og fritid, originalar og andre skåbyggingar, det gamle seterlivet på Kvamsfjellet, Kviknekyrkja, veving i gamle dagar, overtru i Skåbu, pølsearbeid før i tida, ysting, bjørnejakt, veiding, feiing, måsåtak og...
RASMUS STAURI: Ordtak er samla livvisdom i konsentrert form. Fleire av desse ordtaka lever i dag, men mange er sjølvsagt ikkje lenger i levande bruk. Fleire av dei motseier kvarandre, men det er vel berre eit uttrykk for kor mangfaldig opplevinga av livet er? Lær dei...
RASMUS STAURI: Tidlegare sokneprest Knut Kvidaland i Sør-Fron døydde brått på ei tenestereise til Bangladesh nyleg. Les minneord. Han vart berre 52 år. Familien reiste frå Sør-Fron i 2009, men kom ofte attende til bygda på besøk. Knut og kona Berit og dei tre gutane...
Mange nye bilde frå Gudbrandsdal Folkehøgskule her.
Mange frøningar vil hugse det store Holberg-jubileet i Sør-Fron i 1998. Ein markerte og feira at det var gått 300 år sidan diktaren Ludvig Holberg måtte reise frå prestegarden attende til Bergen. Her ser du skodespelar Frode Rasmussen som Holberg og sokneprest Knut...
RAGNAR ØVRELID: Dei første Per Gynt-stemna i 1928 og 1932 var svært personavhengige. Dei kvilte for ein stor del på entusiasme, initiativ, kontaktnett og organiseringsevner hos Pål Kluften. Kanskje gikk han trøtt, kanskje hadde han ikkje tid og råd til å ofre seg for...
RAGNAR ØVRELID: Ibsen gav sin Peer to e-ar, fordi han etter regelen brukte ein ekstra e når vokalen var lang. Ibsens Peer er grei nok, han er diktarens eigen skapning, i mangt bygd på Goethes Faust, og på lokale tradisjonar og skrøner frå Gudbrandsdalen. Den lokale ...
Det var ikkje berre maten dei måtte produsere sjølv før i tida. Dei måtte også lage klede for å halde varmen. Vadmålsklede (ullstoff) var særleg viktig i så måte. Veving er ein viktig teknikk i produksjon av tekstilar. Her fortel Anna Tokse (f. 1904, Nigard Skoe) og...
Om ei veke brakar det laus med siste framsyningane av Svein Sturla Hungnes sin Peer Gynt på Gålå. Berre for å minnast korleis det tok til: Ikkje med Peer Gynt, men Ibsens ungdoms- og vikingedrama Hærmennene på Helgeland i Kåja i 1928.
http://youtu.be/h5243dtcD6Y
9. juni 2012 på Rudi gard: Sven Nyhus 80 år. Meir enn 100 vaksne og unge speler den folkekjære valsen hans Bergrosa saman med han.
Iren Reppen er tilsett som ny kunstnerisk leiar for Peer Gynt-stemnet. Alt vert nytt. Ikkje ein gong Peer på fronsmålet er freda, seier ho til Dølen. Dermed er Svein Sturla Hungnes på veg inn i historia.
[youtube=http://youtu.be/6raFoiPqR7o] Video laga av første klasse på medielina på VVS for nokre år sidan. Slikt blir fort historie.