Gudbrandsdøler på kvalfangst HILDEGUNN BJØRGEN har laga video om faren, som var på kvalfangst i Sørishavet på slutten av 1950-talet. Her kan du lese det Per Ottesen fortel om frøningar på kvalfangst.
Lukta av blod og rått kjøt
read more
Tormod Bråten
Får Snøfrid lov?
"Å vera dotter til presten" mest lest i juli "Å vera dotter til presten kunne vera litt spesielt. Når det var snakk om å få lov til noko, var det ikkje reint sjeldan at venninnene mine fekk spørsmålet: Får Snøfrid lov? Dersom svaret var ja, så fekk dei også lov. Det...
Valseter ferdigrestaurert om et år?
Mange kommer innom for å følge med på prosjektet GD 2.8. 2020: Restaureringen startet for to år siden. Fasaden står ferdig. Her mangler det bare å finne fram til den riktige fargen. Eksperthjelp er i ferd med å se på de gamle fargene og lete fram til de riktige...
På Harley Davidson til Prinsehytta
Ei lita forteljing om dei kongelege i Sikkilsdalen https://youtu.be/k9eNduEhtRc KRISTIAN HOSAR: I 1924 vart kronprins Olav myndig, og han fekk hytta i Sikkilsdalen i gåve av dei svenske prinsane. "En stor overraskelse for meg. Jeg ble virkelig svært glad," sa han....
-Nord-Europas flottest beliggende butikk
Ei historie om Gålå Handel https://youtu.be/ijoSUn5TZ9A AVISINTERVU 1976: -Jo, her er fint, kan en fornøyd Asbjørn Wadahl på Golå Handel fortelle, slik helt på tampen av sommer- og høstsesongen. -Skal en først slite med butikk, er dette et velsignet sted å gjøre det....
Å vera dotter til presten
Liv Snøfrid Skaare tok vare på prestegarden på Vinstra Liv Snøfrid Skaare, født 26. 9. 1939 døde 18. juli 2020. På minnesida ligg det ho fortalde om å vekse opp på ein prestegard: SNØFRID SKAARE: Som prestedotter har eg budd på to prestegardar, og det noko spesielt...
Gateuret tikker litt grovere enn de andre
Berge Ur og Optikk på Vinstra skal kanskje stenge EINAR ODDEN I GD, 1999: Ny kunde på gang, en av stasjonsbyens fruer. -Her er klokka, sier Odmund. -Det var batteriet, ja? - Ja, da. Partene blir enige om pris, og Odmund slår 65 kroner inn på kassaapparatet fra 1953....
Viktig for ei kvinne å gifte seg
Men skilsmål er det sjeldan vi finn i Fron før på 1900-talet RAGNAR ØVRELID: I tiåret 1816-26 var kvinnene i Fron gjennomsnittleg 26-28 år når dei gifta seg. Dei dårlegast stilte var eldre. Dei frå gode gardar var yngre. Dei heilt unge brudene finn vi som regel berre...
Nakne om natta for å spare klærne
Iver I. Syverstuen fortel om 40 m², eitt rom med bord og taburettar På 1950-talet samla Norsk folkemuseum informasjon om korleis det var å vekse opp på ein husmannsplass. Sambygdingar intervjua husmenn og husmannsborn. 29. juni publiserte vi intervjuet med Johan...
Dei fleste ville bli kjent i Ruste
Mest lest i juni I juni var flest lesarar opptekne av å bli kjent i Ruste. 517 klikka seg inn på invitasjonen, bortimot 40 møtte fram, og referatet fra turen kan du lese her. Fire artiklar fekk fleire enn 400 lesarar. Ei lita historie om Kvam nådde 445, medan ho...
Interessant markvandring i Ruste
Ole Chr. Risdal: Det blei ei triveleg og interessant vandring i Ruste førre torsdag. Bortimot 40 personar møtte opp i finvéret da Lodver Bryhn og Anders Haugen nok ein gong arrangerte Bli kjent i Ruste. Denne gongen tok dei for seg Skinne, Skinnehaugen, Tarud, Flata,...
Det lå ofte tre i hver seng
Olav Rognli intervjuar Johan Smikop om oppveksten på eit husmannsbruk På 1950-talet samla Norsk folkemuseum informasjon om korleis det var å vekse opp på ein husmannsplass. Sambygdingar intervjua husmenn og husmannsborn. Her intervjuar Olav Rognli frå Kvikne, fødd...
Tyskerne valgte Else som modell
11-årige Else Stebergløkken brukt i tysk propaganda
Visst var det rutebåt på Olstappen!
Det var så godt som veglaust i Espedalen PER OTTESEN: Mot slutten av 1800-talet kom mange turistar opp Gausdal og skulle gjerne ha skyss vidare, og da det var så godt som veglaust i Espedalen, vart motorbåt eit godt alternativ heilt frå Vassenden sør i Espedalsvatnet...
Bli kjent i Ruste!
Torsdag 25. juni kl. 18.00 er det endeleg klart for årets fyrste Bli kjent i Ruste. Tema: Skinne med utskilde bruk, Skinnehaugen, Flata og Båtberget. Vi tek med Tarud og Piparstugu med det same. Oppmøte ved Haugamo. Frå der går vi ned gamle kyrkjevegen og over til...
Vinstra Ballklubb kretsmeister i 1932
Men idrettshistoria til Ragnar Øvrelid har mange feil PAUL HENRIK HAGE: I band 1 av Historia om Fron av Ragnar Øvrelid, som vart utgjeve av Fron Historielag i 1987, står det ei halv side om starten på organisert idrett på Vinstra. Det er sjølvsagt fint at det er med...
-Dette merkelige mennesket på Hundorp
Israel Krupp fikk eget kapittel i bok om de hemmelige tjenester -Hundorp-bonden Israel Krupp var en av den hemmelige hærens viktigste støttespillere i mer enn førti år. Det hevder Ronald Bye og Finn Sjue i boka Norges hemmelige hær. Historien om Stay Behind., som kom...
Ei lita historie om Kvam
RAGNAR ØVRELID: Kvam utvikla seg til eit lite sentrum på 1800-talet. På Vik var det skysstasjon frå 1600-talet og til 1800-åra. Her låg kyrkja til 1775. På grannegarden Sigstad budde futen frå 1809 til 1909. På Vik kom første landhandelen i bygda, den vart driven frå...
Vindfrans og mageproblem
Om matkultur i Fron TORI VIRIK NØVIK: Det er jordbruksprodukt frå eigen gard frøningane er fostra opp på, med mjølk, korn (bygg) og poteter (poteten etter tidleg på 1800-talet) som særleg betydningsfulle matvarer. Det var og naudsynt å ha råvarer som kunne lagrast...
Folk på Vinstra hadde farang kvar vår
Til uti 1950-åra tømte folk framleis avfallet sitt som det høvdeRAGNAR ØVRELID: Frå 1917 hadde alle på Vinstra straum, men vatn var det verre med. Somme hadde eigne brunnar, men i 1945 vaska mange vinstrakvinner framleis klede i kjeler som dei hadde ståande nede ved...
Da bjørnen slo kyr i Børkdalen
Han hørte selv jammeren fra kuer bamsen slo ned PEDER NILSEN fortel om si tid som gjetar kring 1820. : I skogene i Børkdalen var det på de tider meget rovdyr, særlig bjørn. Hvor mange ganger hørte jeg ikke min troende mor be Gud bevare hennes kreaturer. Og hennes...
De vanartede piker fikk flest besøk
Under krigen gjorde nazistane folkehøgskulen på Hundorp til ein anstalt for "uskikkelige og usedelige» jenter. Rasmus Stauri har dykka i den historia, og i mai var det 743 som las om dei ulykkelege. Petter Borolien i Flåtå-grenda i Nordre Lia hadde tre kuer på båsen,...
Ho Petra stunda heim til Sødorp
Ei rørande forteljing om eit møte i Minnesota PAUL HENRIK HAGE: Kvar vår når heggen blømer i Sødorp, tenkjer eg på Petra Sandbakken. Ho var født i 1880 på Nedre Sandbakken og døydde i Dawson, Minnesota i 1959. Ho var yngst av 10 sysken. To døydde tidleg, seks reiste...
Togfløyta skremte hestene, ferja veltet
Historia om sundinga ved Hundorp NILS CHR. STEIG: Johan Hovemoen skulle over elva ved Hundorp en dag med to hester. I det de er utpå, kommer toget, og som vanlig drar lokføreren i fløyta når toget nærmer seg Hundorp stasjon. Dette skremmer hestene såpass at ferja...
Vinstra Ysteri restaureres ferdig
Og her kan du sjå drifta i gamle dagar "Nå skal Sigurd (71) restaurere ferdig det gamle ysteriet på Vinstra, melder GD. Eier av Fron Traktor Service, Sigurd Søberg, kjøpte det gamle ysteriet i 1990. Siden har det blitt pub i 1. etasje og fire utleieleiligheter. Nå...
Jernmann, rimsmed og refsar
Hans Joten var meir enn ein bygdaorginal GUNNAR LIEN: "Tager ikke fanden dette samfund, så gjør han ei sin plikt." I dei 74 åra som er gått etter at Hans Joten (1863-1946) gjekk bort, har dette sitatet og andre etter han vorte fortalt omatt til nye generasjonar. Dei...
Gratulerer med dagen!
Byregardane og noko frå det gamle Vinstra
Ole Chr. Risdal: Etter at jernbanen kom til Vinstra i 1896, vart store delar av bygdebyen Vinstra bygd på tomter som hadde høyrt Byregardane til. Så å si alt av areal på Vinstra høyrde enten Nordgard Tokse eller Byregardane til. Grensa mellom desse gjekk omtrent i...
De vanartede piker på Hundorp
Under krigen var folkehøgskulen anstalt for "uskikkelige og usedelige" jenter Skadeleg. Farleg. Det sa nazistane om folkehøgskulen på Hundorp. Dei meinte at undervisninga i det grundtvigske livssyn var «oppviglersk virksomhet». Det var planer om å setja...
Sliteren i Borolien
Petter Borolien hadde det godt da han fikk alderstrygd TOBBEN I GUDBRANDSDØLEN 22.2.1975: Den snart 74-årige Petter Borolien vokste opp på det lille bruket Borolien i Flåtågrenda like ved Tofte i Sør-Fron. Faren var den kjente spillemannen Hans Borolien, som ennå har...
Da Skåbu fikk kjoletøy i fallskjerm
Men ellers merket de ikke så mye til krigen JAKOB BRENDEN TIL ARVID MØLLER: Krigen visste vi ikke så mye om her oppe. Ettersom det ikke fantes bilvei gjennom denne delen av Espedalen, og tyskerne likte dårlig å ferdes i ukjent terreng, så vi ikke mange av dem her...
Krigen gjorde slutt på fattigdommen
Underleg - noko godt kom ut av det RAGNAR ØVRELID: Krigsåra gjorde slutt på eitt av dei store problema i Fron: Arbeidsløysa. Og som resultat av det: krigen gjorde også slutt på den verkelege fattigdommen i bygda. Vi har ikke tal på kor mange som var utan arbeid i...
Slagsmål om fiske i Gålåvatnet
Var like mykje verd som eit gardsbruk Solveig og Pål Egil Rønn frå Sør-Fron har kjøpt aksjane i Gålå Eiendom as, melde Dølen i februar 2015. Salet frå Høegh Eiendom vart gjennomførd 30. januar. Høegh Eiendom hadde eigd Gålåvatnet sidan 1970-talet. Ifølge Dølen hadde...
Kvinnfolka er glad når han kommer
August Karlsen var tusenkunstner DAGNINGEN 5.6.1964: Like etter 1. verdenskrig hørte vi mye om russiske skjærslipere som fartet rundt i bygdene. Det ble seinere ymtet om at disse skjærsliperne var spioner. I 1918 bodde en slik russisk skjærsliper heime hos August...
Tente ikkje meir enn til mat
Tordentalaren Tranmæl gjorde sterkt inntrykk på ein ung mann DAGNINGEN 28.9.1963: Johan Monshaugen var skogsarbeidar, og tente ikkje meir enn til mat, som han sjølv seier. På begynnelsen av 1930-talet tok han over som postbud etter far sin. Det kunne ofte bli...
Tranmæl og Gerhardsen på Baukholstulen
De hadde godt av kontakt med en lutfattig norsk utkantkommune ARNE HERNÆS: Martin Tranmæl er på foredragsturne i 1923 og får kontakt med Anton Hytten. Han har et seterhus på Baukholstulen til leie i påsken. Det ble ikke noe av før i 1928, men fra da av skulle det vise...
Arg binne, Skåbu og krig
Mest lest her på heimesida i april Ole Kristian Brenden visste at det verste han kunne gjøre, var å sette på sprang. Derfor gikk han så rolig han kunne mot mopeden. Men binna var over han og slo han bevisstløs. Da han våknet, var bjørnene borte. Dette skjedde i mai...
Eit fullstendig eigedomslaust proletariat
Tigginga hadde eit uhyggeleg stort omfang til sine tider på 1800-talet EINAR HOVDHAUGEN: På 1800-talet sprengde folkepresset alle grenser. Bygdesamfunnet stod avmektig når det galdt absorbere folkepresset på ein menneskeverdig måte. Jordlause husmenn, som sit i ei...
Heile bygda kunne ikkje vere kyrkjegard
I tre netter flytta dei døde soldatar RAGNAR ØVRELID: Krigshandlingane i Kvam frå 25. til 27. april 1940 var over. Etter kvart tok folk seg ned i bygda att. Den øydelagde grenda grein mot dei. Over 70 nedbrunne hus, sundskote bygningar, raserte marker og vegar, og i...
Kampane i Kvam 1940
For nøyaktig 80 år sidan var Kvam åstaden for nokon av dei hardaste kampane i Sør-Noreg under den andre verdskrigen. Kampane pågjekk den 25. og 26. april etter at tyskarane hadde invadert Noreg, og britiske styrkar hadde gått i land for å støtte det norske forsvaret....
Den gamle kona og maskingeværene
Øyenvitneberetning om kampene i Nord-Fron i april 1940 S. SANDBU RAPPORT 1942: Bortset fra enkelte fly som paserte oppover dalen hadde vi de første 8 dage av krigen ingen direkte føling med det som foregik lenger syd i landet. Nyheterne vi fik gjennem radio og pressen...
Fjellpilten
Nye bilder fra Norges første og eneste rullende fjellbutikk Egil Stakson har lagt ut bilder på FB fra en reportasje om Fjellpilten i Gudbrandsdølen 12. juni 1972. Her er fortellinga til Nils Chr. Steig supplert med disse bildene. NILS CHR. STEIG: Norges første og...
Påskenøtt: Pissa dei på bil eller sykkel?
Kronprins Olav og Theodor Pettersen fekk problem i Kongslibakkane JAKOB BRENDEN FORTELLER HISTORIA SLIK TIL ARVID MØLLER: En påskehelg sist på 1950-tallet var kronprins Olav i Sikkilsdalen. Da fikk han melding om å komme til Oslo, trolig i statsråd på Slottet....
9. april på film
Til minne i ei påske der vi òg er invaderte For 80 år sidan angrep tyskarane Norge. 7. april 1960 var heile Filmavisen ein markering av 20-årsdagen for invasjonen. (Tekstinga er heilt i utakt, men det høver jo bra med temaet.) Kan vere nyttig å sjå i dag òg, i ei...
Slått ned av en bjørn
Trodde det var revunger, så reiste binna seg og brølte JAKOB BRENDEN TIL ARVID MØLLER: I mai 1979 ble Ola Kristian Brenden, småbruker fra Skåbu, slått ned av ei bjørnebinne med to unger i Murudalen. Han var på vei inn til Mugvatnet på moped for å se etter båten sin....
Danse tett saman på Dalseter
Det nærmar seg ei påske som ikkje blir påske. Da kan det kanskje gjere godt med eit minne frå den gong påske verkeleg var påske. I 1960 var Filmavisen på Dalseter i lag med folk som køyrde heis, gjekk på ski, åt og drakk og dansa tett saman. Klikk her og gå til...
Mange ville til Kvarvet
11 147 klikk på denne heimesida i mars I koronamånaden mars 2020 var den best besøkte historia på denne heimesida av ein eller annan grunn ei gamal sak, publisert i september 2014: Historia om Kvarvet. Dermed var òg interessa rimelig stor for Pål Kluften si...
Små hendelser ble store i Skåbu
Jødene Goldwasser og Elias kom med stoffer og makkoundertøy JAKOB BRENDEN TIL ARVID MØLLER: Små hendelser ble ofte begivenheter i ei avsidesliggende fjellbygd som Skåbu. Hver vinter på 1920-tallet fikk vi besøk av to jøder. De bodde i Oslo, reiste innover landet med...
– Bedre i Fron enn alle andre steder
Klar melding fra en utvandret frøning fra "den vesle farmen» Hammer INTERVJU (1970) FRA UKJENT AVIS: -Jeg skal si deg en ting. Jeg vil ikke rekommandere noen ung mann eller kvinne to go fra Gudbrandsdalen til noe land i verden. De har det bedre her enn alle andre...
Folk går for meget med blott bryst i Fron
Og får svake føtter av å gå for mye i fjellet RAGNAR ØVRELID: Gudbrandsdølene lever så sunt og så lenge at dei må flytte til ein annan landsdel når dei var trøytte av livet. Skreiv Erik Pontoppidan i Norges naturlige historie fra 1753. Statistikk over sjukdomskriser...
Var Svartedauen verkeleg så ille?
Ei lita jente på Veikle einaste livet som vart att i Kvam? IVAR KLEIVEN: Om Svartedauen herja på det hardaste her i dalen, veit vi ikkje noko visst om; at han tolla hardt i folket, både unge og gamle, er sakte ikkje å tvile på, men om det var så gale som segna går, er...
– Det var om å gjøre å krafse til seg alt!
Pål Kluften forteller om hvordan Kvarvet oppsto PÅL KLUFTEN: På solsida, rett opp for Sør-Fron stasjon ligger nordgard Dalsegg som avslutning på en lang rekke vakre gårder i Øvrebygden. Gården ligger høgt og fritt like ut mot Auggeldalen, og den er kjent bl.a. fordi...
Foreldra låg dei minste i hel
I det gamle Fron heldt barnedøden familiane små RAGNAR ØVRELID: Kor store var familiane i Fron på byrjinga av 1800-talet? Ikkje så store som vi kanskje forestiller oss. Ein ting som heldt familiane små, var barnedøden. Ein stor del av gravferdene i det gamle samfunnet...
Historielagene – den nye folkebevegelsen
Tidligere NRK-redaktør og korrespondent med interessante tanker i Ved siden av lokalavisa er det få ting som skaper sterkere bånd til hjemstedets lune havn enn den årlige dose med godt lesestoff om fordums tider i årbøkene fra historielagene. Det aller meste bygger på...
Verda går vidare
Og Fron historielag har send ei lita helsing i posten Send gjerne ei helsing attende 🙂 Frå nettbanken din. Fron historielag er ein idealistisk organisasjon. Vil du bidra til at ho lever vidare? Historielaget gjer ein viktig frivillig innsats for lokalsamfunnet,...
Indbyggerne i Fron stemoderlig behandlet
Men nu kommer broen over Laagen ved Hundorp UKJENT AVIS 1922: I et par menneskealdre har man nu i Søndre Fron arbeidet paa at faa bro over Laagen, men det har altid trukket ut. Like til nu har alt samkvem mellem Hundorp jernbanestation og en stor del av Søndre Fron...
Fela var alltid nystemd
Nokre ord og tonar om og av og med Hjalmar Fjellhammer Det er over ti år sidan spelmannen Hjalmar Fjellhammer gjekk bort. Og det har dukka opp eit radiointervju Rasmus Stauri gjorde med han i 1971, vel verd å høyre. Hjalmar var yngre bror av den meir kjende spelmannen...
Tater-Lars var ei merr i makt
Men i henda hass Amund Liltjem vart han for lett IVAR KLEIVEN: Amund Liltjem frå Kvam var ein overlag godkar, velvaksen, før og hardsett som ikkje gav seg for noko. Det fall ei tingreise på han eingong, så han laut reise til Rolstad på Fron, der tingsete var den tida....
Presten som ville skyte fruktsommelige koner
Ivar Kleiven fortel om gal´npresten i Kviknekyrkja IVAR KLEIVEN: Peder Markvard Otzen, 1813-1815, kom til Fron frå Hallingdal og vart her i bygda kalla for "Galn´presten". Nettopp hugugalin eller nokon galning elles var han nok ikkje, men han var friare i omgangslaget...
For å koma på sjukehuset måtte enden vera nær
Helge Stormorken fortel om oppvekst i Kvam på 1930-talet HELGE STORMORKEN: Det var tæring som herja. Og for tuberkulosen var det enda ikkje råd å få. Det var vanleg å spytte både inne og ute, og verst var klysene frå karar som togg skrå. At det stod Spytt ikkje på...
Toogenhalv mil med hoppski på nakken
En historie fra lenge før foreldre kjørte unger til skirenn JAKOB BRENDEN: Først på 1930-tallet var hovedkretsens konkurranse i langrenn og hopp lagt til området ved Fefor Høyfjellshotell. Lesjingene var best i Gudbrandsdalen, men også Skåbu hadde utøvere som hevdet...
Utsetjing av slektsgranskarkveld!
Pga. helsesituasjonen i kommunen, må vi dessverre utsetje slektsgranskarkvelden på biblioteket måndag 9. mars. Vi kjem attende med info om når vi kan kome i gang.
Leve eller dø? Det fik bli Kjærringas sak
Historien om en frekk morder uten anger Eit døme på korleis pressa dekka drapssaker for 127 år sidan. Og at brutalitet ikkje er noko nytt. Lillehammers Tilskuer (Diskusions, Nyheds- og Advertissementsblad for Kristians Amt) var i sin 49 årgang i 1893, vart sett med...
Erling Rolstad fekk flest besøk
I februar var det saka om han som fyrst etablerte seg på Lomoen som samla flest lesarar. Over 1500, og det er mykje. Den tragiske historia om Karl E. Byrhagen, som fekk ein snøball over seg, nådde 482 lesarar. Saka syner korleis avisene rapporterte ulykker for 120 år...
Dei måtte sende kona ut på tigging
Fattigdom i Hyttebyen GUNNAR LIEN: I mellomkrigstida var Hyttebyen i Sør-Fron fattigstroket i bygda. Her bodde dei som det sto låkast til med, fattigfolket og lausarbeidarane, i små hus som var lafta av grant tømmer, kalde og trekkfulle. Vi kan vel knapt forstille oss...
Hvem skjøt på grossererens hytte?
Hvem var de bolde skyttere? Gjorde de nærmere rede for sin tapperhet?
Beret var før og tjukk og god for seg til mangt
Historia om general´n på Frostad og ho Beret Svastugun PER ÅSMUNDSTAD: På Kvamskjørkjegarden skal det finnast eit gravminne med denne innskrifta: Her under hviler Chefen for den Gulbrandsdalske Musqueter Corps VILHELM CHRISTIAN KEILHAU, Ridder af Sværdordenen Fød i...
Kvalt under en snebold
MORGENBLADET 9. april 1901: Fra Hamar telefoneres til ”Morgenbladet”: En 7 aar gammel gut morede sig mandag oppe ved Vinstra med at rulle store klumper kram sne udover en brat bakke. Tilslut sprang gutten nedover og stillede sig under bakken for at tage imod en stor...
Kvam kirke er gjenreist!
Reportasje i Filmavisen 20. november 1952 Klikk her og gå til innslag 5, så hører du Rolf Kirkvåg fortelle at kirken er gjenreist etter kamphandlingene og står der vakrere enn noensinne til minne om hardere tider.
Kvifor ser Vinstra slik ut?
Eit resulat av velferdsstaten? RAGNAR ØVRELID: Når Vinstra ser ut som det gjer, med regulerte bustadfelt langt oppover i lia, kjem det mykje av at stasjonsområdet vart for trongt til særlege utvidingar. Hadde dei som kring 1980-kjempa for at stasjonen skulle ligge ved...
Slektsgranskarkveldar!
Måndag 9. mars kl. 19.00 blir det sett i gang slektsgranskarkveldar på Nord-Fron bibliotek. Lokalhistorikarane Anders Haugen, Lodver Bryhn og Ole Chr. Risdal vil gje ei generell innføring i sleksgransking denne fyrste kvelden. Tilbodet er ope for alle interesserte.
Kostbar sex
Bot eller gapestokk for kjønnsdrift på avvegar TORE FEVOLDEN: I 1694 vart Knud Hansen Fævold dømt til å betale tolv riksdaler, omlag ti årsløner, for å ha besovet Gunhild Engebretsdatter Lene. Fordi han ikkje greidde å betale, måtte han stå i gapestokken, truleg ikkje...
Den fyrste som etablerte seg på Lomoen
Men gutungen Erling Rolstad måtte gå på fattigkontoret HANS ODENRUD: Far til Erling Rolstad gjekk konkurs, og for ein familie var ein konkurs den gongen ei langt meir dramatisk hending enn i dag. Famlien var sett heilt på bar bakke. Dei leigde fyrst eit hus i...
Spelebula best besøkt i januar
Ein gong i tida var det ei spelebule på Hudorp. Det kom fram i den mest leste saka på denne heimesida i januar. Kari Roen (fødd 1864) budde i eit lite hus på utsida av riksvegen like bortafor landhandleriet på Lillehove. Det gjekk det føre seg. Kommentarane på FB-sida...
De hentet lensmannen og kledte av ham
Krigsminne fra Iver Lo I 2015 samlet avisa VG personlige beretninger fra krigen 1940-1945. Fra familien fikk avisa gardsdagboka til Iver Lo: - Hele året hadde begynt vanskelig. Vinteren var råkald. 23. januar var det fullstendig vannløst på gården. Siden kom og gikk...
Bondelivet mista noko det aldri får att
Kveldseto var friske, levande kjelder for rotekte bondekultur IVAR KLEIVEN: Når den vanlege arbeidstida var slutt for dagen, og dei som dreiv ute "sette seg inn", kom kveldseto og kveldsetoarbeidet både for karar og kvinnfolk. Kveldseto var ein attpåskaute på...
Frå Amundsen Hotel til Bruvik boligsameie
Historia om privathotellet som gjekk på tvangssal og nå blir leiligheiter Mange ville bevare Amundsen Hotel på Vinstra, men slik gjekk det ikkje. Hotellet skal bli til Bruvik boligsameige. Men berre to av 14 husvære er selde pr dags dato, og utbyggjarane må selje ti...
Skåbuvegen skremmer folk
Dagsrevyen på besøk etter flommen i mai 2013 Et interessant tidsdokument, bare snaut sju år gammelt. - Vi har unger som går på videregående på Vinstra og skal kjøre skolebuss, så vi risikerer å miste en hel generasjon hvis vi sender dem denne vegen, sa Tove...
– E bæt eit stort stykkju utur kjåkå på o´m
Ola Toppen i kamp med ein slåsskjempe ODD JAN SKRIUBAKKEN: Ola Toppen (1873-1964) var på fest i Svatsum og kom i klammeri med ein slåsskjempe. Dei slost og både datt i golvet. "Da hadde e itte någgå anna å gjere ve me enn at e bæt eit stort stykkju utur kjåkå på o´m...
Fortvila situasjon i Fron i 1850-åra
Bygda var overfolka og skarpe sosiale skille vart ein vond sirkel EINAR HOVDHAUGEN: Det var på mange måtar ein fortvila situasjon som rådde i bygdene her i 1850-åra. Standsskilnaden og det skarpe sosiale skille, som serleg voks fram og markerte seg sterkt på...
Lang likpreike for ei ku
Prestane i Fron var ikkje alltid nøgde med betalinga RAGNAR ØVRELID: Presten hadde rett til særleg betaling for kyrkjelege handlingar. Gravferder kosta mest. Skulle det haldast ei skikkeleg likpreike, måtte dei etterlevande ut med ei ku til presten eller tilsvarande i...
Løsaktighet og kvinnelig vanære i Kvam
Hvor mye råhet og usedelighet som forenes med armoden! EILERT SUNDT I 1851: Det bor mange ytterst fattige folk i Kvam, men hvor mye råhet og usedelighet som forenes med armoden! Det er ganske forskrekkelige eksempler på løsaktighet og kvinnelig vanære, jeg i dag har...
Brukte Barbro trollkattsmør?
Ei sak frå Kvam 1681 ARILD TEIGEN: I 1681 hadde soldaten Erik Klomstad vore i arbeid hos Hans Vik i Kvam, og her hadde det vorte komsumert ein del drikke. Etter arbeidet skulle Klomstad reise attende til avdelinga si på Lillehammer og vart utstyrt med niste av systera...
Kari kunne svare for seg
Når lensmannen og presten ville ta ho for ulovlegheit og utukt GUNNAR LIEN: Kari Roen (født 1864) budde i eit lite hus på utsida av riksvegen like bortafor landhandleriet på Lillehove. Kari fekk besøk av både lensmannen og presten. Lensmannen var ute etter ho fordi ho...
Bli med i Vinstra Skøiteklub!
Nokon som veit mer om desse bilda? Her er nokre bilde frå ei mappe merkt "Ole Pettersens siste scanning ekstrabilder". Verkelig verdfull dokumentasjon av klesdrakt og utstyr. Nokon som veit meir? 1 Vinstra Skøiteklub 2 Ole med flott trofè 3: Einar Pettersen med...
Takk for laget i 2019 til vener over heile verda
Nedlegginga av slakteriet på Otta trakk flest lesarar Gode nyttårsønske frå oss i Fron historielag! Det har vore eit triveleg og aktivt år på denne heimesida. 117 innlegg publisert. 20 fleire enn i fjor. Over 97 000 klikk frå over 50 000 lesarar, litt meir enn i fjor....
Lokale spelemenn på TV-skjermen i romjula 1978
Dei fleste kjenner nok til det store rekrutteringsarbeidet som sørfrøningen Anton Amundgård og Arne Risdal frå Skåbu sette i gang på Sør-Fron i 1974. Allereie fire år seinare opptredd juniorspelemannslaget i programmet Romjulstreff i fjernsynet. Det er grunn til å...
Jøde, bonde og etterretningsagent
Israel Krupp portrettert i bladet Vi Menn i 1984 TOVE CARLSEN I VI MENN nr 27 1984: Israel Krupps liv er eventyret om den lille jødegutten fra Christiania som ble nybrottsmann og storbonde på Hundorp. Om stigeren og gruveeieren som spilte på det norske...
Har presten råd for desse uksgærne kvigun?
Magnar Sletten fortel litt frå dyrlegepraksisen sin MAGNAR SLETTEN: Eg fekk kjenne kor hard ei kuklauv kan vera, når ein får ho midt i skallen. Eg gjekk rett ned i skantilen og sov godt ei stund, men kom meg opp att og kunne halde fram bortigjennom bygda. Nå vil eg...
Ikkje vore på Pettersens kafé? Borkasta kveld
Historia om Vinstras best besøkte kafé PER OTTESEN: Vi hugsar ungdomstida, da ein kveld uten å ha vore på Pettersens kafé var ein bortkasta kveld. Vi blir minna om kva Pettersen har betydd for oss som brukte svært mange av fristundene våre på etterkrigstidas mest...
Ribbe, pølse, heimelaga øl og riskrem
Eit fredeleg juleønske med minne frå pleieheimen på Lillehove Eit historisk fredeleg juleønske med minne som Eldrid Listad skreiv frå si tid som styrar på Sør-Fron pleiehjem på Lillehove: I god tid før jul skulle det slaktast. To store grisar stod feite i fjoset....
Det er kjærligheten som mangler
Juleglede til Bolla Svensen på kaféen ERLAND VIBGESGAARD I DAGNINGEN 22.12.1980: "Jeg kjenner en dame som kunne trenge en juleglede. Det er Bolla Svendsen, hun som driver Svendsens Kafe på Hundorp. Hun er alltid blid og hyggelig mot sine kunder og har alltid en liten...
Ein gong levde det folk her
Historia om Eldri og Ola, husmenn i Reire ODD JAN SKRIUBAKKEN: Husmannsplassen Reire låg høgt oppe i Lia, ja, fra Ulberg må ein klatre opp eit berg, så det var vel helst grunnen til namnet. Plassen vart rydda ein gong mot slutten av 1700-talet. I folketeljinga frå...
God jul med ein stribukk
Det blir ikkje jul på heimesida til Fron historielag utan Per Tofte og ein stribukk av ein bestefar som mjuknast av barnebarn og høgtid. https://youtu.be/z5Lb85JcZcE
Han sovna med hovudet mot kuvomma
Historia om Hans Sandbakken, ein av dei siste slitarane ANTON LØKKEN: Da eg fekk meg fotoapparat i 1982, vart det mange bilete av ungar, gamle folk, hus og landskap. Ungane er nå vaksne, dei gamle borte og landskapet endra. Å sjå att slike bilde kan vera vemodig. Men...
Tre tonn lokomobil skar torv
Historia om Sødorp Brændtorvfabrik HANS PETTER KLEIVEN: Torva kom til heder og verdigheit att som energikjelde i Fron på 1900-talet. Utstyret dei brukte: Lokomobil: ei dampmaskine som vart fyra med feitved og anna som dei fann i myra. Elevator: eit samleband på ei...
Eit handtrykk over lange avstandar
Presten Sverre Hov om den viktige julehelsinga SVERRE HOV I FRONSBYGDIN BYGDEBLAD 4 1971: Det er ein vakker og god skikk dette, å sende helsingar og gje livteikn frå seg, sjølv om det ikkje er oftare enn ein eller eit par gonger i året, so i allfall til jul. Det er...
Ta sats, løp og kjøp Fronsbygdin!
Det skriv Tone Sidsel Sanden i Dølen i dag. Ho meiner at folka i bygdebokas redaksjon har en gjeng med ivrige og dyktige skribenter med seg. Dei får fram unike historier, som aldri hadde vorte fortald, dersom det ikkje hadde vore for Fronsbygdin. Ho nemner Odd Jan...
Hittil bare fisleflommer i Gudbrandsdalen
Kan vi få en ny bibelsk flom? Ja. Og nei. Inntil ganske nylig har storflommen Storofsen fra 1789 vært betraktet som den verste naturkatastrofen i historien. Konsekvensene blir småtteri i forhold til flommene som herjet dalføret før manns minne. – Vi ser at man har...
Han fikk til slakteriet på Otta
Filmen om Iver Lo http://www.youtube.com/watch?v=eSApyxz1tLw Erik H Sønstelie: Dette er en kortfilm min fetter Christian Lo og jeg lagde til vår bestefar Iver Los 90-års dag. Vi ga også ut en biografi om ham til hans store dag med 100 gjester og kalte det samlede...