Tormod Bråten
Nervesystemet opplives
Korleis lokka dei folk til fjells for 100 år sidan? Med fjellet som medisin. Her er prospektus frå Golaa Høifjeldssanatorium 1912: De vigtigste kurmidler er den rene, lette og basillfrie luft samt det lengere og mere intense lys: begge dele i forening virker herdende...
Geitmelk godt for helsa
Seterliv for 100 år sidan ADOLF TAGESTAD: I høysesongen ble det levert melk fra setrene på Gålå til sanatoriet. Dette var gjevt for budeiene, som dermed slapp unna så mye ysting. Rolstad og Tagestad hadde denne leveringa i mange år, og vi dro melken dit bort på...
Gjennom Fron i 1959
Hva og hvor mye ser de reisende heretter fra nye E6? Her er en skildring fra riksvei 50 i 1959 - virkelig en reise i tid. Reklame for Gudbrandsdalsvegen? "Fra Ringebu kommer man over i Sør-Fron herred. Fronsbygdene kan konkurrere om de vakreste partier i...
Vellykka markvandring
Turen frå Feforbua til Vollsdammen torsdag kveld blei svært vellykka. I alt 44 personar hadde pakka sekken sin og reist til fjells denne fine førsommarkvelden. Primus motorar og kjentmenn på turen var Lodver Bryhn og Anders Haugen. Dei innehar svært mykje...
Gåtur frå Feforbua til Voll onsdag 8. juni kl. 18.00
Frammøte ved Vollsdammen, der vi parkerer. Vi fyller opp bilane og køyrer til Feforbua. Vi går frå der, om Auretjønna til Voll og ser på merke etter «gameldågå». Det vere seg vassregulering, sagtomter, gamle setervegar og fiskedammar. Ta med kaffi eller noko anna å...
Alle vegar fører til Skar
https://youtu.be/6r8Hld-wVs8 Søndag 5 juni fører alle vegar til Øvre Skar. Der vi vil markere at eldhuset og stabburet i Øvre Skar nå er ferdig sett i stand til turbruk. Du kan kome til Skar ved å følgje DNT stigen frå Solbrå og opp lia, eller følgje traktorvegen frå...
– Ei stygg sjuke å få
Seier Ingunn Bakken om Fron lasskjørarlag https://youtu.be/b7aYLdUzIBg TVØst var med da laget drog frå Sødorp mot Røros i februar
Nokon som angrar nå?
For 44 år sidan ville 85% av sør-frøningane ut av storkommunen Berre 15 % ønskte Fron-fellesskap. 85,3% av sør-frøningane ønskte å kvitte seg med storkommunen og få Sør-Fron som eigen kommune. Nokon som angrar nå?
-Slik at fleire kan bli involverte
Møt den nye leiaren i historielaget CARL HENRIK GRØNDAHL: -Det var ikkje kamp om leiarvervet i Fron historielag, men ei måtte ta det på seg, og som lærar kan du administrere, seier Ellen Steberg. På tide, vil kanskje nokon seie, at det etter bortimot 90 år kjem ein...
Frylikongen
Da vi tok storoksen med 21 spir JOHAN DALSEG: Året var 1957, og like før jakta kjøpte eg ny rifle. Ein eksportmodell av Husquarna med prislapp kr 950. Dette var frykteleg mykje pengar for ein ungdom, men eg fekk litt avslag og ti patroner med på kjøpet og slo til. På...
Ny leiar i historielaget
Da styret hadde møte 3. mai, fekk historielaget ny leiar etter Anders Hage. Ein av desse åtte er nå leiar for Fron historielag. Tipp og sjå om du tippar rett. Bortimot 90 år etter stiftinga i 1928 har Fron historielag nå ei kvinne som leiar for første gong: Ellen...
Korleis går det med Peer Gynt?
Og korleis stod det til med stemnet rundt 2009? Peer Gynt-stemnet er ei viktig næring i Fron. Det har hatt sin ned- og oppturar. Ragnar Øvrelid skreiv ei god bok om historia til stemnet frå 1928 og fram til 75-årsjubileet i 2003. Men kva har hendt sidan? I ei...
Oss gjekk å les – konfirmant i 1946
4 km på føtene, 3 km på sykkel og så bilsjuk på buss OSKAR LETRUD: Konfirmanttida starta den gang med at vi møtte i Sødorp kyrkje til innskriving på ein tirsdag etter påske, der vi møtte prost Bjarne Nordrum,(1883-1962). Av folket var han nemt Nordrumen. Han var prest...
Ho skal åt Moa på soldat-dansen
Ola Døl dikta ei framifrå folkelivskildring om alt du kan sjå på ein fredeleg syndasefta når det er lekkert og lugomt ver - om onggutslamper og jenter som vrir seg, om n`Slette-Simen som kjem gå´n på tverten, om dokka frå Bakke som kjem trippan, og om Guri Kroka som...
Det første verkelege slaget
NRK sender nå dokumentarserien Alliert og alene, om felttoget til tyskarane i Norge i april 1940, der vi treff norske. britiske og franske soldatar som var med i kampane mot dei. I del 2, ca 40 minutt inn i episoden, skildrar dokumentaren kampane i Kvam med tyske...
Dæ va ein stygg mann og ei stygg øks
Møt Londin - nok eit vidunderleg portrett frå Ivar Kleiven IVAR KLEIVEN: På Londe i Sødorp var det på byrjinga av 1800-talet ein uturmåta stor og sterk kar, som ikkje nokon torde gå i kast med ein mot ein. Han dreiv mykje på fiskjing i Vinstervatna både somar og...
Mjølk frå Fron vart til folkevogner
Litt om ost og handelspolitikk - og årsmeldinga frå laget Raudost er ikkje ost, kunne Asbjørn Ringen fortelje på årsmøtet i historielaget. For ostestoffet, kjuke som det heiter i Gudbrandsdalen - eller kasein med proteiner og aminosyrer - er tatt ut. Kva gjorde dei så...
Ein formann går av
-Litt harmeleg at ingen vil ta over, men eg trur det går bra CARL HENRIK GRØNDAHL: -Du veit det, seier Anders Hage når han nå sluttar som leiar i Fron historielag etter seks år og mange fleire som varamann i styret, -når du har ein liten gard i Kvikne, må du kunne...
Laget utan leiar
Ingen ville ta på seg å gå inn som leiar av Fron historielag, når Anders Hage nå trekk seg ut etter å ha vore formann i seks år. Det kunne formannen i valnemnda, Svein Jetlund, fortelje dei 5o frammøtte på årsmøtet i går. Det blir derfor opp til det nye styret å finne...
Velkomen til årsmøte i kveld!
https://youtu.be/8YUK5tkJD4Y I kveld, torsdag 14. april 2016 kl. 19.00 på Hundorp Dale-Gudbrands Gard, der Asbjørn Ringen held foredrag om meieridrifta i Midt-Gudbrandsdalen. Det er vanlege årsmøtesaker og litt om utfordringane med årboka Fronsbygdin. Bevertning....
Utsynet over Lomoen – åååå
Ikkje noko nytt tema. Her er Tobben (Torbjørn Mathiesen) i revyen Væl tynt 1982. Attpåtil er det livsfarleg å vere pensjonist på Vinstra. https://www.facebook.com/1408809402/videos/10200341306801143/
Fløterdrama i Frya
Hva som skjedde da en tømmerlunne satt fast nede i gjelet ODD IVAR STORLØKKEN: Tømmerfløting i Frya-elva tok slutt i midten av femtiåra. Fra jeg var guttunge og oppover, var det mye brukt å gå borti Dala, som vi sa, og bivåne tømmerfløternes tøffe arbeid. Før tyskerne...
Har du fleire namn?
Her kan du verkeleg kose deg med namn! Og finn du nokre feil? SVEIN JETLUND: Historielaget starta i 2003 eit prosjekt for registrering av namn i innmarka i Sør-Fron. Dei aller fleste registreringane er digitalisert. Desse er tilgjengelege her eller ved å klikke på...
Harpefossen kraftverk
https://youtu.be/wGniAIwXNNc Dølen har laget en reportasje om krafttaket i Harpefossen. TVØst har også vært der og fått med seg litt av historia: Siden 2008 er det foretatt oppgradering av 6 turbiner ved Harpefossen Kraftanlegg og de to siste blir avsluttet i 2016....
Ho er i stamtreet til mange
Her er bilde av Kari, men har nokon eit bilde av Peder? ANDERS BAKKEN: Her er ei gammel dame frå uppi Sødorp som mange frøningar kan finne att på stamtreet sitt, Kari Olsdotter Bakken. Ho var fødd i 1843 i Hågåstuggu og blei gift med Peder Larsen i øvre Bakka, der ho...
Feforvotten!
https://youtu.be/E-gP5ot11vs Ingen lokale strikkarar som vann tevlinga om Feforvotten på Strikkefestivalen i fjor, men fine er dei, vottane, og TVØst fekk dei med seg.
God påske til alle «fjols» og andre til fjells!
https://youtu.be/ZoRIbP50Kyw Med klassikaren Fjols til fjells vil Fron historielag ønskje alle følgjarar hjarteleg velkomne til fjellheimen vår! Filmen frå 1957 vart i hovudsak innspelt på Gålå Høgfjellshotell. Møbelpioneren og reklamemannen Ragnvald Krogenæs nytta...
Påskekrim: Da Marit Solbjør vart borte
Noko hadde ein gong lagt skugge over livet hennar IVAR KLEIVEN: Ikkje lenger enn for 95 år sidan vart ei det innteke ei ung jente på den eine Solbjørsgarden på Sødorp. Ho heitte Marit og var dotter hans Ola Solbjør, ho var 15 år og nettopp heimatt komme på eftaleien,...
Bli med til Eidsvoll
https://youtu.be/qqoFAe7eSiQ Søndag 8. mai arrangerer Foreningen Norden i Sør-Fron dagstur til Eidsvoll. Turen er åpen for alle. Haverstad Turbiler frakter oss til Eidsvoll, omvisningen starter kl. 12.00 Se bygningen -varighet: 45 min Eidsvollsbygningen er restaurert...
Alternativt i Gammelbanken
https://youtu.be/6rvYnQNbhv8 I september 2014 vart det for første gong arrangert alternativmesse på Vinstra, og TVØst var på plass: "Det bor mykje meir i oss menneskje enn vi sjølv veit om!"
Gårder i Fron: Steig
Kong Håkon Håkonssøn restaurerte kapellet GUDBRANDSDØLEN 1942: Steig ligger fritt og vakkert til på et platå på solsiden i Sør-Fron. Omkring 1000 eiedes gården av Tord Istermage, som var med på Hundorptinget og rådet bøndene til å ta den kristne tro. Noen år senere...
Fron i 3D – for 100 år siden
Alle som følger med på den tekniske utviklingen innen mobil og multimedieteknologi kjenner til begrepene VR – Virtual reality, eller 3D –tre dimensjoner. Dette er teknologi som får mye oppmerksomhet. Derfor er det kanskje overraskende å høre at dette slett ikke er så...
Gårder i Fron: Bø
Her alet de opp Bøblakken, Lesjabron og Dvergstenhingsten GUDBRANDSDØLEN 1942: Bø i Nord-Fron har vært og er fremdeles en av de mest betydelige gårde i Gudbrandsdalen. Presten Hiothøy bemerker i sin beskrivelse: Paa Gaarden Bøe har i de catholske tider staaet en...
Gårder i Fron: Isum
Hun dro mannen sin etter håret på stabburet GUDBRANDSDØLEN 1942: På vestsiden av Lågen, et stykke nedenfor Hundorp, ligger storgården Isum med sin flotte og dominerende bebyggelse. I 1366 ble gårdens navn skrevet Isheimi, senere var skrivemåten Issem, Isemb og Isumb....
Gårder i Fron: Harildstad
Herifra kommer "Den vakre bonde" GUDBRANDSDØLEN 1942: I Kvikne i Nord-Fron ligger den gamle ættegård Harildstad. Kvikne er som kjent en høytliggende bratt og trang dal, hvis øverste del, Skåbu, støter til fjellet. Denne dal var sikkert før den ble bebygget, helt...
Gårder i Fron: Forr søndre
Sorenskriverens frue satt i tårnet og fulgte med GUDBRANDSDØLEN 1942: Søndre Forr er i dag en av Gudbrandsdalens største gårder. Hva dyrket innmark angår, overgås vel neppe Forr av noen annen gård i dalen, idet gården har 444 mål dyrket jord. En del av eiendommen som...
Prinsehytta under ild
I mai 1940 dro en tysk avdeling på 28 mann til Prinsehytta i Sikkilsdalen. De mente det var engelske soldater der. Hytta ble omringet og beskutt fra alle kanter og temmelig maltraktert. Soldatene satte opp plakater at hytta var beslaglagt av Deutsche Wehrmacht. Disse...
På kjøretøyet skal storfolk kjennes
Denne motorsykkelen med en tosylindret bensindrevet V-twin motor på 404 cm3, ble produsert av det tyske firmaet Wanderer ca. 1912. Første kjente eier var Tokvam fra Vinstra, sykkelens kjennemerke var da E 26. Den 31.05.1919 ble sykkelen registrert på telefonreparatør...
-Ei debutplate det luktar svidd av
https://youtu.be/ha8yHdrosfc Fron historielag er med når brørne Hans og Rasmus Kjorstad frå Nordgard Kjorstad i Sør-Fron gir ut ei debutplate. Styret har vedteke å bidra med kr 5000 til prosjektet. På videoen over kan du høyre dei saman i godt driv på...
For 30 år sidan?
https://youtu.be/qEhkEuKSBAw I dag er det velkjend, det Vemund Hagen syner fram i denne filmen, som er ei hylling til landbruket i Nord-Fron. Men tenk om nokon hadde laga ein slik film for 30 år sidan? Hadde vore gildt å sjå i dag. Like gildt som det vil vere å sjå...
Nei, det vert ikkje noko i år
https://youtu.be/xAGcNZPgqXY Det kjem ingen invitasjon til videokonkurranse med pengepremiar frå Fron historielag i år. I fjor var det ingen som hadde lyst eller høve eller interesse nok til å vere med, og det har styret tatt konsekvensane av. Så får ein berre håpe at...
Da gardbrukaren svimte av
Dyrlege Magnar Sletten fortel om dei 33 åra i Fron MAGNAR SLETTEN: Kona og eg opplevde mykje artig dei trettitre åra vi heldt på med dyrlegearbeidet i Fron. Ein gong kunne eg konstatere at ein hest rett og slett bad om hjelp, da han på beite hadde fått ein stiv...
Bonde i skrått terreng
I oktober 2014 laget Hans Emil Møller-Hansen (69) fotoutstillingen «Livsglede» på Sykehuset Telemark. I foajeen på sykehuset går vi fra bilde til bilde. 69-åringen forteller gledelig om livsgnisten hos medlemmene i Momentum, foreningen for arm- og benprotesebrukere....
Dei håpefulle
Det er omlag 80 år mellom dei
18 sidan Skåbu inviterte nikkers-adelen
Folk vil ha varmekablar og luksus på hytta, var oppslag i Dagsrevyen 12. april 1998. 10 000 nye hyttetomter skulle leggjast ut i Oppland, og NRK hadde plukka ut Skåbu, som nå ville lokke til seg nikkers-adelen. Busetting og arbeidsplassar, seier ordføraren. Klikk på...
Paparazzi på Gålå
KRISTIAN HOSAR: Etter unionsoppløysinga kom ingen svensk prins eller konge til Gålå att før utpå 1970-talet. Da vart den unge kongen, Carl Gustaf, fritt vilt for pressa. Han budde i hytta til ein Oslo-famlie saman med tyske Silvia Sommerlath. Ho hadde han treft under...
Bedrageren Vis-Knut
ARVID MØLLER: I 1854 skrev forfatteren Hans Schulze en lengre artikkel i Skillingsmagasinet, et voldsomt angrep på Vis-Knut. Han ble framstilt som en bedrager og en kjeltring av verste slaget. Opplysninger om pasienter som besøker ham rundt om i landet, får Vis-Knut...
Ikkje rart at Fron er ei turistbygd!
RAGNAR ØVRELID: I januar 1971, trur eg det var, kom Hans Petter Kleiven til Ålesund for å "selje Gudbrandsdalen" som turistmål. Han gav ei medrivande skildring av landskap og folk, han viste bilde, og han delte ut brosjyrar med barn i fargerike blomsterenger, med...
Nå kan du bli med til folkehøgskulen
Ny nettside i Opplandsarkivet er ei god utstilling Mange har gått på Gudbrandsdalen folkehøgskule før han vart nedlagd i 1987. Nå ligg det ei utstilling om skulen på nettet under Opplandsarkivet avd Maihaugen. Her er historikk og mange bilde, brev og artiklar, stoff...
Tenk deg at du gjekk på skulen i 1830
Du lærte nok ikkje stort TORE FEVOLDEN: Fyrst i 1860-åra kom dei fyrste faste skulehusa i Fron, og inntil da måtte undervisninga skje rundt på gardane. Bøndene hadde pålegg om å halde læraren med mat og hus og elevane med ei skulestugu, eit klasserom. Dette gjekk på...
Kvam vart ei rein itte-bygd
Helge Stormorken fortel om barndom på 1930-talet HELGE STORMORKEN: Lysbilet haust og vinterstid i Kvam var eit anna. Om natta var det nesten ikkje eit ljos å sjå, ei svak lampe ved stasjonen og hotellet, som brann i 1934, og to-tre utelamper langs gardrekka hos dei...
Det store skøiteløb paa Vinstra i gaar
AFTENPOSTEN 15.3. 1920: Det var med store forventninger at Vinstra skøiteklub og befolkningen heroppe imødesaa skøiteløbene her i dag. De var reklameret godt, og der havde meldt sig en række af de bedste løberne fra Kristiania og Mjøsbyerne. En skuffelse var det at...
Takk til alle 72 222
Ny rekord for denne heimesida i 2015 Fron historielag var i godt lag i 2015 - og takk til alle for samvær på nettet med interesse for lokalhistorie i Fron. Artiklane og bilda på denne sida vart lesne og sett nær på 153 000 gonger. Tilsvarande tal for 2014 var 151 000....
-Ingenstann va de så fritt som på Hamrom
Men sør-frøningane freista på å få ut han Ola og huslyden hans TORGER T. RISDAL/OLE CHR. RISDAL: Hamrom, som låg innunder Eldbjørgshaugen i Skåbu, vart rydda svært tidleg. Den fyrste rydningsmannen her var Ola Kampesæter, eller Sæteren, som var mest brukt i dagleg...
Dei ugudelege frøningane
RAGNAR ØVRELID: Etter det vi kan lese oss til, har det religiøse livet i Fron aldri stått sterkt. Framover til 1800-talet ofra fronsbygdene mykje på kyrkjene, men prestar og andre embedsfolk klaga over kor lite folk i Fron brukte gudshusa. Det er vel ikkje heilt...
Framleis tid før jul
Her kan du sjå hva boka i år inneheld. Vil du lese kva Dølen meiner om Fronsbygdin? Kari Bay Haugen rapporterer frå lanseringa her. Vil du vere med Per Tofte i Nidarosdomen? Eller Vemund Hagen opp til Litjgardskarane? Du finn mykje godt stoff å kose deg med i...
Nye skot på gammal rot. Del 1
Spelemenn, songarar og dansarar i Fron for 20 år sidan https://youtu.be/Zoba7WGCQe4 Her kjem del 1 av programma Nye skot på gammal rot som gjekk på NRK i 1995, og her er kommentarane til Rasmus Stauri på plass. Det andre programmet vart lagt ut førre laurdag. Hausten...
En megge det stod respekt av
John Mæhlum om bestemoren Anne Steig, f. Waalen, 1790-1867 JOHN MÆHLUM i 1919: Min bestemor på Steig var en mer enn alminnelig dyktig kone, driftig til overmål, streng og påpasselig i smått, og stort. Det var en megge som det sto respekt av. Jeg kan erindre hvor det...
Vømmølsbroka vart mobba
Og heimsmør var for fint til å eta heime HELGE STORMORKEN: Da eg begynte på Eidsvoll landsgymnas, reiste eg i ei heimvoven vømmølsbrok. Ho var så tjukk og stiv at når ho var gjennomvåt, kunne eg reise ho opp etter veggen. Etter eit døgn datt ho i hop og kunne brukast...
NRK har gull i sine arkiv
Dølen tar opp ein interessant sak Dølen har fanga opp at historielaget legg ut gamle NRK-program på denne heimesida og lagar ein interessant sak. Distriktsjefen i NRK Hedmark og Oppland, Inger Johanne Solli, seier til avisa at NRK ønskjer å gjere mykje av arkivet sitt...
-Dæ e frå Gausdal alle nye mote kjøm
Ord som lever etter´n Lars Dalshaugen IVAR KLEIVEN: Lars Dalshaugen frå Skåbu var ein godkar, og det hende nok at han kom i krangel og gjorde ein slåstkule, men han sto ikkje etter å slåst. I eksesisen var det ein løytnant i Kvam som var så utgjordt på å dragast med...
Ta farvel med gammelvegen
Korleis blir framtida for midtdalskommunane nå med ei ny hovudfartsåre gjennom dalen? Geir Paulsrud har skrive historia om vegen på ein slik måte at det er ei glede å ferdast både i tid og i rom. Du kan ta farvel med gamle E6 i Fronsbygdin 2015. Her kan du sjå hva...
Naturelskaren Ragnvald Krogenæs
OLE CHR. RISDAL/RAGNVALD KROGENÆS: Nokre år etter at eg skreiv boka om Ragnvald Krogenæs, fann broren hans, Knut Krogenæs, att nokre handskrevne papir der Ragnvald skildrar ein fisketur på Hersjøen og Øyvassosen. Han forelska seg både i folket og naturen ikring...
Da’n Vis-Knut var på Isum
G.D. HORNE: Følgende hendelse er bekreftet av solide folk. En gang skulle Vis-Knut holde oppbyggelse på Isum. (Som kjent var dette forbudt for legfolk inntil 1842.) Han gikk dit i følge med Imort Nerlien. På veien sa Knut «Eg kjem i uleilighet i natt, men de må kje...
Første autostrada i Gudbrandsdalen!
DAGNINGEN: I løpet av høsten får Gudbrandsdalen sin første autostrada! Vi tenker på omleggingen av riksveg 50 ved Frya i Sør-Fron. Den nye parsellen som her er bygd, går fra Frya Bru og følger jernbanen noen kilometer og kommer så inn på den gamle vegen igjen. Den nye...
Skaff deg bestseljaren!
Ikkje overraskande at det første du møter når du kjem inn til Vinstra Libris, er ein diger stabel med Fronsbygdin 2015. Det er boka folk vil ha. Ho går unna. Rundt 200 blir selde her berre i november. Du kan ôg kjøpe ho i dei fleste daglegvarebutikkane i Fron. Her kan...
Varebilen på vei inn igjen?
NILS CHR STEIG: I dag tenker vi ikke så mye over det, - at vi setter oss i bilen og kjører til butikken. I dag er det umulig å drive butikk dersom det ikke er lagt til rette for at vi kan parkere rett utenfor butikkdøra. Men det var ikke slik det begynte, -forholdet...
Frå Tårud til Hardvollsmarka
Nye E6 som nå skjer seg gjennom bygdene, er truleg det største menneskeskapte inngrepet i bygdene våre nokon gong. Trass i to lange tunnelar og at planleggjarane er mykje flinkarere til å ta estetiske omsyn enn før, er dette eit inngrep som set eit varig skilje, kan...
Dronninga og kopen på Vik
PER ÅSMUNDSTAD d.e. (1839-1920): Eg var med dronningskyssen i 1860, da Karl XV fòr gjennom dalen og frøningane var tilsagde å skysse frå Vik i Kvam og nordpå Bræevangen med ein eller to hestar frå kvar gard. Det var reint stygt å sjå når dei store tre- og firspente...
-Her oser det av god lokalhistorie
-Informasjon som gir lesere av Fronsbygdin en mye større forståelse og opplevelse av bygda og folket som bor og bodde her, skriver Tor Larsen i sin anmeldelse av Fronsbygdin 2015 i Dølen. -Her oser det av god lokalhistorie og godt lagarbeid fra perm til perm. Viktig...
Bli med opp til Litjgardskarane!
Dei dyrka opp bruket sjølv med dynamitt og hest og handmakt. Litjgardskarane satte hermetikkboksen midt i kjelen og la potetane i vatnet rundt. Dei var godt oppe i åra da Vemund Hagen fotograferte dei i 1992. Nå kan du bli med han 23 år seinare tilbake til Haugrud,...
Dei underbuande: Steinen på Frylisetra
IVAR KLEIVEN: På Frylisetrene merkte budeiene ofte at det var noko som var omkring dei, men som dei ikkje såg. Dette usynlege gjorde dei ikkje noko vondt, men dei tykte det var otyleg, for dei kjende seg liksom så utrygge, helst når det lei på hausten, kveldane vart...
Kos deg med Fronsbygdin 2015
Ta farvel med gamle E6
Nye E6 som nå skjer seg gjennom bygdene, er truleg det største menneskeskapte inngrepet i bygdene våre nokon gong. Trass i to lange tunnelar og at planleggjarane er mykje flinkarere til å ta estetiske omsyn enn før, er dette eit inngrep som set eit varig skilje. På...
Møt Per Tofte på Rudi
Per Tofte kjem til boklanseringa på Rudi gard! "Den heilt store begivenheta i teaterlivet mitt var Peer Gynt ved Gålåvatnet," skriv han i årets utgåve av Fronsbygdin. "Dei seks somrane som Peer står som eit heilt uutsletteleg minne, (...) noko eg ber med meg som ein...
Tre timar frå Listad til Golaa
Noko å lære her? .."veien stiger nu jevnt opp gjennem den øvre del av bygden, den såkalte Skurdal, inntil man har passert de øverste gårder, hvorfra man har en vakker utsikt over de veldyrkede Fronsbygder." Slik marknadsførte dei Gålå i 1895: Golaa Høifjeldsanatorium...
Litt av ein kveld!
Er du kvamvær og har fått deg eit klengjenamn, trivst du med det. Truleg. Det skriv Håkon Sveen om i årets utgåve av Fronsbygdin. Ta deg ein tur til Rudi gard torsdag 29. oktober kl 1830 - og du får med deg litt av ein kveld! Først lansering av boka med mykje gildt...
Dei underbuande: Felespel ved Furusjøen
IVAR KLEIVEN: Huldra hadde godhug til å halde seg på setrene innover mot Furusjøen og Rondane, og det var ikkje lenge mellom kvar gong budeiene merkte at ho var framme. Så var det ein kveld mosefolket kom ned frå fjellet. Da fekk dei høyre levande friskt felespel oppe...
Basen etter Pål Kluften på motorsykkel
HARALD RUDI: Den gamle kontrabasen etter Pål Kluften var i bruk i ulike samanhengar. Instrumentet er stort – det er vanskeleg å handtere under transport og med skiftande temperaturar. Ved eit tilfelle gjekk det ikkje betre enn at det synte seg sprekk i ein sarg....
Hans H. Lie og hans søsken
30. september spurte Marit Holm om noen kunne hjelpe henne med å finne søsken til fotografen Hans. H. Lie. Ove hjelper henne: Ole Halvorsen, Birgit Halvorsdatter, Guttorm Halvorsen, Ingeborg Halvorsdatter var fire av søskna hvertfall. Mor het Ragne Guttormsdatter og...
’n Thorvald byggje’….
ASBØRN RINGEN: - ’n Thorvald byggje, og ho Pauline græt, ble det sagt av enkelte, for det var ikke bare fryd og gammen å være industripionér. Thorvald Isum hadde overtatt garden etter bror sin i 1900. Sør-Fron hadde seks små sagbruk i 1880, det ene i Fossåa i Lia....
Per Tofte i Fronsbygdin
Skodespelaren Per Tofte har skrive spissartikkelen i Fronsbygdin 2015, som blir lansert på Rudi gard torsdag 29. oktober. Han fortel om sitt eige liv på scena i inn- og utland, heilt frå han debuterte i 1963 på Trøndelag Teater. Tittelen på artikkelen er Frå...
Ingen videoar!
Da fristen gjekk ut 25. september hadde ingen sendt inn ein lokalhistorisk video til konkurransen i historielaget. I fjor kom det inn tre videoar. Vi må berre slå fast at 10 000 kr i premiar, profesjonell vurdering og publisering som når mange tusen, ikkje er nok til...
Hans H. Lie hadde fem søsken, noen som vet?
MARIT HOLM: Hei! Dette er kanskje som å søke etter nål i en høystakk, men jeg er slektning av Hans H. Lie (hans tipp-oldebarn) og leter etter info og navn om Hans sine søsken? Har prøvd å finne hans etterkommere, men det er jammen ikke lett, er det noe hjelp å få her?...
De fanger den sulte ørret med ost
OLA EGGEN: I 1920-årene ble det lansert en ny metode å fiske med krok på om vinteren. Det var meieri på Masovn i Svatsum på denne tiden, og avfall fra osteproduksjonen (kjuke) ble tømt ut i meieridammen. En oppvakt kar fra Espedalen la merke til at småfisken i dammen...
Du må vera frå ein stad for å vera nokon
RASMUS STAURI: Tor Jonsson skriv at når du kjem til ein ny plass, skal du gå på kyrkjegarden og lære deg namn. Da kjenner du plassen du har kome til med ein gong. Eg gjorde som Lomsdiktaren skreiv her ein dagen – gjekk på heimekyrkjegarden på Sør-Fron og såg på namn....
Skulestova har vore ein fin arbeidsplass!
NILS OS FORTEL TIL OTTAR HOVDE: Det første møtet med Fron vart heller dramatisk. Ettersom kona mi, Else, var bunden opp av ein lærarpost på Vestlandet, kom eg åleine til Vinstra stasjon ein regnversdag i midten av oktober hausten 1945. På stasjonen fann eg ein buss...
Berre sju dagar att!
Nå startar innspurten i årets videokonkurranse. Neste fredag går fristen ut. Til å sende oss den lokalhistoriske videoen din. 10 000 kroner i premiar. Vilkåra finn du her. Og her er vinnarane i videokonkurransen 2014. Her finn du ôg det juryen hadde å seie om dei...
Spenstig opning av Skodalsåa
Ole Chr. Risdal: Det blei ei verdig og flott opning av Skodalsåa laurdag formiddag. Ordførar Ole Muriteigen opna anlegget med å sage tvers av ein gammal staur. Ei symbolsk handling når ein veit kva slags rolle saga har spelt i denne samanheng. Han vart akkompagnert av...
Sladrebok og kjærleiksbok på same tid
Fronsbygdin 2015 blir lansert torsdag 29. oktober. Interessa for lokalhistorie og slektsgransking aukar, skriv redaktøren i Syn og Segn, Knut Åstad Bråten, i ein Ytring på nrk.no. Bygdebøkene, og den nære slektningen Gardsboka, er sladrebok og kjærleiksbok på same...
Skodalsåa kulturstig
Fron historielag har gleda av å informere om at Skodalsåa Kulturstig opnar laurdag 12. september kl. 12.00. Les programmet her: PROGRAM FOR DAGEN Frammøte ved Harpefoss Skule Kort orientering om Skodalsåa Kulturstig Opning ved ordførar Ole Muriteigen Musikalsk...
Velkomen til Sødorp stasjon
RAGNAR ØVRELID: Sommaren 1896 dampa dei første jernbanetoga gjennom Fron. Toget stoppa på stasjonane Hundorp, Harpefoss, Sødorp, Kvam og Koloen. Det var ein del usemje i Fron om plassering av stasjonane, og kva dei skulle heite. Planen frå 1892 hadde plassert Hundorp...
Oss var i grunnen priviligerte
MARGIT LYKKJOM OG ANTON LØKKEN: Oss låg på seter´n til midt uti september, som oftast. Om hausten vart det travelt. Bærplukking og kvearbeid. Alt høyet måtte i hus. Ungane hadde det morosamt når dei fekk hoppe i høyet, men det var mye arbeid for dei, au. Etter at oss...
Gardshistorie og konsert
CARL HENRIK GRØNDAHL: Storhending på Vik i Kvam søndag 30.8. kl 13: Lokalhistorie på ein ny måte. Konsert og gardshistorie. Med Jon Faukstad, Andreas Bjørkås og Rasmus Stauri. Vik var i si tid eit lite bygdesentrum. Skysstasjon frå 1600- til 1800-talet. Eit soverom...
Kven trur du at du er?
Dei leita etter lagnadar og hendingar i slekta. Kva er det som er skjult? Ikkje fortalt? Kva er det spennande å hente fram? I programserien på NRK var kjentfolk i sving. Men vi har alle ei slekt der historie og levekår har forma og sett spor. Har du lyst til å gå på...
Fron historielag på byfest!
Neste laurdag deltek historielaget med eigen stand på byfesten på Vinstra. Her blir det blant anna sal av lokalhistoriske bøker.
Kroningsferda i 1906
CARL HENRIK GRØNDAHL: Blant dei bilda som Vegar Skar har skanna for historielaget så langt, er det mange godbitar av stor interesse, og ikkje berre lokalt. Som her. Frå Anne Marit og Knut Bay fekk han mange bilde frå den store kroningsferda i 1906. Det må ha vore...
Bra interaktivt kart!
Nettstaden DIS presenterer eit særs bra kart: En norsk-amerikaner med stor interesse for norske stedsnavn, gårder, gater og plasser har laget et flott interaktivt kart. Alle med interesse for slekt og hvor de bodde kan ha stor nytte og glede av dette kartet. Kartet...
Folk blir rake i ryggen
KNUT A: NILSEN: Det er visst ikke mange steder i landet hvor folk blir så rake i ryggen når det blir snakk om agenart og egenverd som i Gudbrandsdalen - og Fronsbygdene med Vinstra danner såvisst ingen unntagelse. - Gammelt mål og gamle segn blir holdt i hevd, om enn...