DAGNINGEN 3.9.1973: Søsknene Ane, Anna og Anton Kirkestuen og Petter Pettersen fra Hundorp representerer til sammen hele 338 år, eller en gjennomsnittsalder på vel 84 år. Anna, som her står i forgrunnen, er 89 år, Ane er 81 år, mens Anton (t.v.) er 79 år og Petter,...
– Glad for at eg har opplevd å vere krigsfange
Anfinn Bøe - ein hardhaus utanom det vanlege! Anfinn Bøe (1895-1979) frå Nordgard Bryn i Ruste var ein hardhaus som det framleis går gjetord om. I 1975 laga Oddmar Myrum ein reportasje om han i Gudbrandsdølen. Her kan du lese om utrulege episodar frå arbeidslivet og...
Hele bygda var jo ufotografert
Historia om fotografen H.H. Lie HALLVARD LIE: De fem bokstavene H.H.Lie ser vi ofte på gamle kvalitetsfoto. Det hendte at en og annen kom med sin gamle, utslitte øyk for å få den foreviget med seg før den endelige adskillelse. Det var noe rørende, nesten patetisk ved...
Den flygende urmakeren
Arne Berge, modellflyguttas store forbilde KHL I UKJENT AVIS 12.3.1960: For unggutter som nytter sin fritid til å drive med modellfly, er urmaker Arne Berge det store forbildet. Det er ikke mange her i dalen som kan så mye om modellfly som den netthendte urmakeren....
Sulengshaugen – dekormaler av format
På 1860-tallet utførte han store dekorarbeid i hjembygda si JON BRÆNNE: Even Knudsen Sulengshaugen (1822-1898) var en av Norges dyktigste dekorasjonsmalere. Han behersket alle malerteknikker og kunne også kombinere ulike teknikker for å skape helhetlige...
Bakte om natta, slaktet om dagen
Møt gammelbaker´n Johan Svendsen (1896-1980) TOBBEN I GUDBRANDSDØLEN 29. 5.1976: Han rister på hodet i undring, Johan Svendsen, når han tenker tilbake på den utvikling han har vært med på i bakeriet gjennom årene. Fra den tiden alt ble gjort med hendene, og til i...
Men mjølka ble helt ut
Litt om Augusta og Laurits på Listadvollen EGIL STAKSTON: Noen som husker Laurits Listadvollen? Bildet til venstre er tatt under bygginga av jernbaneundergangen, ved Breivegsbrua, der Listadvollen var arbeidsformann. (Avisutklipp Dagningen, 30. september 1955.) Knut...
Frøningar på kvalfangst
"Nå tullar du, Per!" Neida, eg tullar ikkje." PER OTTESEN: Det er rart kor fort vi gløymer. Da eg fortalde at eg skulle skrive ein artikkel om alle frøningane som jobba som kvalfangarar og sjøfolk i tida etter krigen, rista dei fleste på hovudet. Nokre lo:...
Da Ole Brandvold fikk en Hamarbil etter seg
Og Veslebrunen måtte drepes straks AFTENPOSTEN 22.8. 1919: Forrige søndag kjørte en Hamarbil opover den bratte bygdeveien i Sødorp. Kommet op i høide med skolegaardene, var bilen stanset, og for at den ikke skulde gaa baglængs nedover de bratte bakkerne igjen, havde...
Måndagsæinne tolte ikkje å bli vaska
Litt av ein kvinnelagnad ODD JAN SKRIUBAKKEN: Måndagsæinne kom til Ospesletta i 1890-åra ein gong. Det eigentlege namnet hennar var Anne Hansdotter. Ho var født uppi Kjorstadkroka, i 1865 budde ho hos bror sin i "Nystuen". Anne var ikkje gift, ho måtte livberge seg...
Litt av ein skuleveg
Storlykkjejentene gjekk ni vêrharde km kvar veg JOHAN DALSEG OG EINAR ROLVSBAKKEN: Ein gong Rolfskarane, Alfred og Einar, skulle kjøre ved frå Søre-Dalen, kom dei ut for skikkeleg snøstorm. Oppe på Breislaå møtte dei høykjørarar som hadde tenkt seg til Jensås etter...
Kjensler av tonene som har vore spelt
Utstilling med bilete og lyd på Ringebu prestegard Iver Storodden (1842-1924) frå Sorperoa i Nord-Fron var gardbrukar, skreddar og namnspurd spelemann i si tid, og til dans var springleikane dei gjevaste. Eit nytt utstillingsprosjekt blir presentert i Ringebu...
Med koffert på ryggen
Mathias Kvikstadhagen holdt liv i kramkaryrket UKJENT AVIS 1964: Før den siste krigen var det fullt av kramkarer eller kofferthandlere utover bygdene. Den store arbeidsledigheten som da rådde, var årsaken. Mange arbeidsløse tydde til kramkaryrket som siste utvei til å...
-Det innerste i menneskjesjela
Eit godt program frå NRK med Oddvar Nygaard 100-årsfesten for Oddvar Nygaard er over, og her er han: -Musikken må gi seg uttrykk frå det innerste i menneskjesjela, ellers blir det berre apekattmusikk, der dei kopierer, seier Oddvar Nygaard i dette programmnet frå NRK,...
– Far min var slavedrivar
Leif Melgaard - ein frøning som ragar høgt i kunsthistoria Mange som har studert Leif Melgaard sine arbeid som treskjerar, meiner at han ville vore betre kjend om han hadde vore villig til å selgje meir og ha fleire utstillingar, for han kunne måle seg med det...
Theodor Caspari – ein diktar i Fron
Skåbu og Espedalens diktar skapte uttrykket ”Jotunheimens forgård” RASMUS STAURI: Ein diktar som knappast er omskrive i litteraturhistoriene, men som såg på Fron som sin andre heimplass, trengst å bli vekt til live att og bli lesen. Theodor Caspari skreiv 25 bøker i...
Frøningen som slo the Beatles
Fest for Oddvar Nygaard laurdag 7. september på Rudi gard RASMUS STAURI: I 2019 er det 100 år sidan trekkspelaren Oddvar Nygaard vart fødd. Oddvar budde i Sør-Fron heile livet. Etter tidlege år som konsert-trekkspelar slo Oddvar i gjennom med eigen kvartett i...
Nordover for å berge livet
Tre gutter fra Flåtå gikk 30 mil over Dovre i 1832 - en utrolig livsvilje HANS OLAV LØKKEN: Vi skriver året 1832. Tre smårollinger har forlatt Fron, brødrene Ola (6) og Torgeir (9), samt Tjøstolv (9) fra blant annet husmannsplassen Tofteflaten under Tofte - vel...
I Russland ligg risengryna som snogføinne
Trudde mange i Fron fyrst på 1830-tallet - og la avgarde P. TH. AASMUNDSTAD: Folket i delar av Russland er heilt utdøydd, og gardane står att med fullt stell, men folketome. Det ryktast i Fron fyrst på 1830-talet. Tie nå, bon, dess døkk kjem åt Russland, ska døkk få...
Omgangsskolen i Skåbu og lærar Torger T. Risdal
OLE CHRISTIAN RISDAL: Torger T. Risdal frå Skåbu tente læraryrket i nesten 50 år. Frå 1872-1919 hadde han ansvaret for opplæringa i to skolekrinsar. På den tida var det såkalla omgangsskole, der ungane rullerte skolegangen frå gard til gard. Skåbu fekk ikkje eige...
Starten: 500 kr for en lastebil
Det ble Frya Bil, Frya Grustak og Frya Leir ASBJØRN RINGEN: I 1954 lånte Kåre Skar 8000 kroner i Sør-Fron Sparebank. Han satte Nysted, Toftsetra og Djupdalen i pant. Pengene brukte han til ny lastebil. – Jeg husker det godt, forteller Polmar Skar, som seinere utviklet...
Da Kari Hågå vart borte
Innteke frå setra i Fiskdalen IVAR KLEIVEN: I Nestugun Hågå vart eine dattera på garden innteke frå setra deira i Fiskdalen. Ho var berre svært ung den gongen og var underbudeie om somaren. Det leid på hausten, så molta tok til å bli gjord, og så var det ein dag båe...
På Steig voks det opp sterke folk
Historia om kongsgarden i Fron EIVIND LUTHEN: Litt attendetrekt på eit høgdedrag ruver det gamle maktsenteret Steig over Hundorp. Ein gong fostra denne garden ein konge, og garden gav også landet ei dronning. I fleire hundreår spelte Steig ei viktig rolle i norsk...
Overtrette byboere blir friske i Fron!
Men febersyke mennesker bør holde seg borte fra høyfjellet JOHAN SØRENSEN 1905: Efter en syv måneders jakt helt ned til Egypt kom jeg meg mere død enn levende hjem til Norge, - og livnede opp igjen på Toftesæter-kjølen - det fjellplatå i Gudbrandsdalen hvor nu en...
Frå Kvikne til Lillehammer i 1849
Når folk drog heim att, hadde mange fått fylt på brennevinsdunkane sine PER ÅSMUNDSTAD d.e. (1839-1920): Å køyre frå Kvikne åt Vetlhåmår tok minst to dagar. Det var berre ein gang om året vi gjorde bytur. Det var i mars. Vi køyrde nedpå isen synnafor Harpebrua og fòr...
Vis-Knut spådde rett
Dette er den suverent mest lesne saka på heimesida til Fron historielag - av ein eller annan grunn. Ho vart publisert først gong i januar 2014. Så langt i juni 2019 er det 4223 som har klikka på ho. Nokon som kan forklare kvifor? Her er samlesida for alle sakene om...
Den alltid blide Pål i Kjørkjestuggu
Hadde jobben med å pumpe luft til orgelet i kjørkja Godt døme på at mange skriv lokalhistorie på Facebook. Egil Stakston spør om nokon "har noen historier eller bilde av den alltid blide Pål i Kjørkjestuggu. Med sin karakteristiske framoverlent gyngende gange med...
– Ikke snakk om en seng på hver
Da Mathea Tofte fylte 90 år GogLT 27.9. 1978: - Folk hadde mer omgang med hverandre før i tiden - og de var mer fornøyde. Det var tyle å være ung den gangen. Vi måtte nok slite, men vi syntes vi hadde det bra likevel, sier Mathea Tofte på Hundorp til G og LT og...
Blir det eit tårn for Christoffer Stixrud?
Nord-Fron kommune vil gje dispensasjon til å bygge Stixrudtårnet i Sødorp. Kven var han, denne målaren som brukte dei fyrste krigsåra til å byggje nybrotet Temorka øvst i Sødorp? Det fortel Jon Steihaugen i ein artikkel i Fronsbygdin 2005: JON STEINHAUGEN: Dei...
Han måtte nærmest gi fra seg grisene
Kampen for slakterisamvirket ERIK SØNSTELIE OG CHRISTIAN LO: Det er i de harde 30-årene: Iver Lo er reist til Kjøtthallen i Oslo med slakt. Det er mange selgere, mange dyr. Støy, ståk og handel. Men gårdbrukerne, som er kommet fra mange kanter av Østlandet, er...
Siste sesong på Veidarvon
Ei historie med undertoner JAN JOHNSGAARD i UKJENT AVIS 24. JULI 1976: - Nå gir jeg meg. Jeg er blitt 72 år og er så skrøpelig til bens at jeg må bruke krykker, så dette blir min siste sesong, sier Annie Balchen på Veidarvon Seterstue på Toftsetra ved Peer Gynt-vegen...
– På Veikle likte eg meg kjempegodt!
Gudrun Lunde - to kvinnealdrar i omsorg for eldre KJARTAN RUSET I KYRKJEBLAD FOR NORD-FRON nr 3 2016: Gudrun Lunde hadde sommarjobb på aldersheimen på Veikle i Kvam sommaren 1952. Hausten 1953 vart ho fast tilsett, som fjortenåring. I 1962 flytte ho med til...
Med fela tryller han fram hulder og troll
Møt Redvald Fjellhammer i Brennstugu GUNNAR TORE LARSEN I DAGNINGEN 19.10.1974: - Det er nok de underjordiske som har komponert den. Døm er svære i musikken, når døm først setter i gang. De siste tonene av Hulderdansen sitter igjen i veggene til den knapt åtte...
Sigurd Haraldseid, skule-, mål- og motstandsmann
Foredrag i Gammelbanken 24. april kl 19 Onsdag 24. april kl 19.00 vil sonen Olav Haraldseid fortelja om den allsidige livshistoria til denne aktive mannen. Møtet vil vera i Gammelbanken på Vinstra. På møtet blir det også litt allsong og musikkinnslag ved medlemar frå...
Draumen om eit band som skulle rocke på kav døl
Historia om Baksia, som ikkje la skjul på kvar dei kom frå TROND HALLE: Beatlesfilmen A hard days night gjekk på Folkets hus på Harpefoss. Det gjekk både varmt og kaldt nedover ryggen på meg, der eg sat på første rad. Frå da av var eg frelst. Denne musikken vart ein...
Nei til pepper og laubærblad i rakefisk!
Møt spesialisten Timann Heide fra Skåbu 13. aug. 2007 har forfatteren John Erik Riley et innlegg i Aftenposten. Det å lese om Timann Heide i Skåbu har satt tankene i gang: I skrivende stund befinner jeg meg i Espedalen i Sør-Fron, og familien lever et relativt vanlig...
Landbruksavtale for konfeksjon?
Møt disponenten i konfeksjonsmiraklet Hundorp Konfeksjon A/S IVER HAMMEREN I DAGNINGEN 18. 10. 1984: Hundorp Konfeksjon A/S. Et lite konfeksjonsmirakel i Lia i Sør-Fron. Langt fra den verden der motene blir skapt, men like fullt en del av den. Hundorp Konfeksjon har...
Enkelte gamle kunne være litt skumle
Minner fra en barndom på Veikle etter krigen https://youtu.be/RO5GtO9FgpE Fredrik Weikle har laga denne videoen frå Veikle gard MARTINIUS STAUM: Veikle gard var en av de største i Kvam på 1940- og 50-tallet. Dit kom min mor og min far fra Gausdal i 1944, det siste...
Teater vart eit tabu!
Per Tofte fortel om vegen fram til Peer Gynt ved Gålåvatnet PER TOFTE: Korleis kunne det ha seg at eg fann på å bli skuespellar, eg som voks opp i ein liten avsidesliggande sidedal til Gudbrandsdalen, odelsgut til og med, på ein bratt gard med utsikt berre til...
Det ble knegget godt borti hyllerekkene
Historien om nærbutikken på Jensbakken TOBBEN I GUDBRANDSDØLEN 22. JANUAR 1977: I 100 år har det vært drevet allsidig handel hos Redv. Rolstads Eftf på Jensbakken i Sør-Fron. Her har det vært butikk, bakeri, meieri og ysteri, skysstasjon og bensinstasjon. Fra å være...
Uventa natur i Augeldalen
Erling Tagestad og Oliver Bakstad er kjentfolk på turen DAGNINGEN 17.10.1991: Dalføret opp frå Jensbakken på Sør-Fron er ei av dei mange markerte "bekkekløftene" i Gudbrandsdalen. Denne dalen, Augeldalen, er frå gammalt intenst utnytta. Den har gitt beite - spesielt...
Han fekk slutt på dei store syskenflokkane
Historia om kuffertkremmaren Olai Olsen, som ôg var lokalavis GUNNAR LIEN: Eg kjem i hug Olai Olsen (1892-1974) som en høg senesterk kar med mørkt kraftig hår som vart grått med alderen. Som oftast gjekk han kledd i en stor frakk, og det er som kuffertkremmar Olai...
Lillebror overtar storebror
Mest lest på heimesida i 2018: Fortellingen om hvordan Wadahl-familien bygget det som ble kåret til Norges beste høgfjellshotell i 1991 I juni 2018 overtok Wadahl Høgfjellshotell driften av Gålå Høgfjellshotell. Det ville ingen trodd for 50-60 år siden. Da var Wadahl...
Godt tips til politiavhøyr
Han gamle Iver Grosberg var halden for å vere ein som kunne noko meir enn sitt Fadervår. Så vart det stole i Grosberg ein gong, og han Iver samla tenestefolket og husmennene omkring seg. Han tok ei tjukk fjøl og teikna eit auga på den. Så tok han eit stempel, sette...
Ein hovding som ruvde!
Den dramatiske soga om Steiga-Tore IVAR KLEIVEN: Steiga-Tore var den mektigaste mannen som Gudbrandsdalen nokon gong har fostra. Om han ikkje synte fram dei beste sidene av folkelynnet til gudbrandsdølane, så lyt ein døme han etter tida som ho var, berre vel 70 år...
Pass deg for om´ Tor Graupslåen!
Far hans vart ihelskote, og sjølv kunne han binde eller løyse Fanden IVAR KLEIVEN: Tor Graupslåen skulle vera av fantslekt. Far hans, Jakop, rakte som langfant i ymse bygder til han vart ihelskote på fjellet mellom Fron og Valdres. Når Jakop helt seg roleg i...
– Dei unge nå ville ikkje tåld det vi gjorde
To kvinner som virkelig har noe å fortelle ALLE KVINNER 3. 10 1962: De gamle Marie-jentene i Sødorp er flatbrødbakere av det riktige slaget. Selv om den 81 år gamle Marie Bakken fortsatt tar på seg baking iblant, er det ikke lenger noen nødvendig levevei, og den 88 år...
Store brylluper og langvarige fester
Spelmannen Torger Iverstugun ser tilbake https://youtu.be/0OqrfaC7N04 Kari Bay Haugen og TVØst laga en fin reportasje med Roger Slåstuen, Rasmus Stauri og Hans Petter Kleiven om Torger Iverstugun, som ble født i 1880 og døde i 1974. Han var en fremragende spillemann...
Oljefunn i Sør-Fron
Emil Holen brukte kløfta DAGNINGEN 17. JUNI 1972: I følge Emil Holen fra Hundorp kan Gudbrandsdalen vise seg å ha oljekilder i fleng. I Heidal og i Venabu er det olje, og i Sør-Fron er det mange steder hvor man kan finne olje, hevder Holen. - Inne på Kjølen er det et...
– Han dro tonane ut av oss
Karl Lillevold fortente eit minnesmerke PER OTTESEN: Dette er eit bilde med mange følelsar for skrivaren. Minnesteinen over Karl Lillevold er viktig og i høgste grad fortent, men det ligg meir her. Karl Lillevold var lærar i Venabygd, men også klukkar og kyrkjesongar....
Om brennevin og katolske kvinnfolk
Et spennende portrett av Ole Nilsen Steig og hans vanskelige ekteskap John Mælum var født på Mæhlum på Kjønås i 1843, og i 1911 skrev han ned noen erindringer fra sitt liv. Han skriver blant annet om slekt og kjenfolk på en svært underholdende og frisk måte. Han...
Tidligere tider som tidtrøyte
Torger T. Risdal intervjuet av Tobben i 1980 TOBBEN I GLT 12.6. 1980: Uten å bli misforstått kan en vel si at Torger T. Risdal i Skåbu lever i fortiden. Hans store interesseområde er historiegranskning, og det er ikke lite stoff han har samlet fra gamle brev,...
19 000 dager i butikk
Petter Elvestad på Vinstra på 80-årsdagen GLT 13. JUNI 1980: Det er ikke mange forunt å være yrkesaktiv 13 år utover pensjonsgrensen, men kjøpmann Petter Elvestad på Vinstra kan i hvet fall notere seg for den bragden. 63 år har han stått bak disken, med andre ord...
Flammekaster og 12 togvogner med kalk
Israel Krupp ryddet 1000 mål ved Lauvåsen i 1954 ARBEIDERBLADET 19.7.1954 - Han Krupp´en er gal, sa bra folk i Gudbrandsdalen, da Oslo-mannen Israel Krupp for et par år siden satte igang med nydyrking i stor stil på sin 5000 mål store og dyrkbare fjellvidde. Det var...
Den halvt kongelege garden Tofte
Gustav Fröding fortel om litt av ei ferd i Fron vestfjell Den svenske diktaren Gustav Fröding (1860-1911) budde i Noreg i fleire år på starten av 1890-talet og vandra gjennom Fron vestfjell. Ein stor lyrikar, men han hadde psykiske problem og sleit med alkoholisme....
Litt av ein lagnad: Skulstuguførkja
Eit bygdaskræme, eit spetakkel, styrlaus og eit bilete på råskap. IVAR KLEIVEN: Ragnhild Skulstugun eller Skulstuguførkja som alle kalla ho, var kvamvær og eit kvinnfolk reint for seg sjølv. Urimeleg stor, førlemma og breilagd og såg meir ut som ein riktig stor...
I Fron fikk Ludvig Holberg ris
Men du får både musikk og fortellinger på Dale-Gudbrands gard I Fron opplevde Ludvig Holberg for første gang å få tuktens ris på sin rygg. Prestegården var godt utstyrt med bøker, så boklige gleder kan han ha fått ut av sitt ene år i Gudbrandsdalen. Det fantes også...
Møt guten som vart send til Fron
Holberg kjem på besøk til Dale-Gudbrands gard. Du er velkomen, du ôg. Bli med attende til 1600-tallet og møt ein gutunge som vart send til Fron frå Bergen. Han hadde mista foreldra sine, og verdiane i familien forsvann i ein brann, så 12 år gammal måtte Ludvig bu hos...
Trekkspillet til Oddvar Nygaard brant også
ASBJØRN RINGEN: Trekkspillet til Oddvar Nygaard gikk med under storbrannen på Dalseter fjellstue natt til 17. januar 1963. Fjellstua brant helt ned, men utrolig nok gikk det ikke med liv. Men store materielle verdier gikk tapt. Dalseter var fullt av gjester da det...
Sveits i Fron
Sørensenvegen - ein godt bortgøymd attraksjon? CARL HENRIK GRØNDAHL: Johan Sørensen hadde vore i Alpane. Der må han ha fått den ville og gale idéen om å byggje veg langsmed stup og gjel. Vegen som i dag heiter Sørensenvegen, og litt for få veit om. Han hadde astma og...
Hvilken Peer Gynt er vi i slekt med?
Peer Gynt-stemnet er over. Her er noen tanker om denne utskjelte Peer CARL HENRIK GRØNDAHL: Enhver tid speiler seg i Henrik Ibsens Peer Gynt. Vi ser den selvnytende, selvopptatte, ustadige, en mann som ikke vil forplikte seg og viker unna det krevende. Narsissisten...
– E trudde du var heme e, gut
Postbudet Anton Fetta kjørte Harley Davidson med sidevognODD IVAR STORLØKKEN: Jeg er så gammel at jeg husker Anton Fetta godt. I min tidlig barndom var han postbud og kjørte en fin årgang av Harley Davidson med sidevogn. Anton var en særdeles pliktoppfyllende person....
Slik enda vintersetringa på Furuseter i 1933
FRIDE GUNN RUDI: Historia om vintersetringa på Furuseter i 1933 er både spesiell og interessant, men vinteren fekk ein trist utgang. I tidlegare tider hende det at ein låg på setra med dyr om vinteren. Da slapp ein det kalde og langvarige arbeidet med å kjøre heim...
Etter en lang rekke år med slit og mas
To i 80-årsalderen som har brutt over tvert EINAR NILSENG: Eldre mennesker i Gudbrandsdalen har sjelden hatt for vane å ta seg ferie. Helt opp til våre dager har det vel slik vært at det å ta seg helt fri uten å skulle gjøre noe annet enn å nyte tilværelsen, skulle...
Frøningar og valdrisar i kamp
IVAR KLEIVEN: Like frå medelalderen har Fron hatt strid om bygdagrensa mot østre Slidre i Valdres, og det har nok ein og annan gong gått allt anna enn lausleg til. Det har drive opp til heile slag, som det har gått ord om i mannsaldre og ennå lever att minne om. Det...
Nørstegard som bygdatun?
Historielaget ville ta på seg drifta av den gamle garden ASBJØRN RINGEN I GUDBRANDSDØLEN 6. JUNI 1970: Det er ikkje lite som openberrar seg når ein tek til å grave i skuffer og skap på Nørstegard i Øverbygda på Sør-Fron. Sør-frøningen Sverre Melgård kjøpte Nørstegard...
Ikkje godt å vere barn
Dei fattigaste dreiv omkring og tigga RAGNAR ØVRELID: Over tredelen av folket i Fronsbygdene var barn fram til 1865. Kva skulle foreldra gjere med dei? Korleis skulle dei fattige familiane greie dette? Vi høyrer om barnedrap, om barn som blir utsette i skogen, barn...
Ein folkehøgskule ved vegs ende
TINE ELISABETH SLANG OG RASMUS STAURI: Disiplin- og tilpassing vart ei stor utfordring for folkehøgskulen på Hundorp på 1980-talet. Lærarrådet 17.10 -83: skote med luftgevær, (…) teke inn øl på internatet i to tilfelle, (…) har slått, (…) kasta kniv, (…)stole sykkel”....
Læraren som song ut
NILS OS FORTEL TIL OTTAR HOVDE: Hausten 1945 fekk eg stilling ved framhaldsskulen i Skåbu. Det første møtet med Fron var heller dramatisk. Eg kom åleine til Vinstra stasjon ein regnvêrsdag i midten av oktober 1945. På stasjonene fann eg ein buss med 25 sete, men dei...
Kva vart borte på Rustmoen?
Bli med på gåtur gjennom Rustmoen, tysdag 29. mai. Kl. 18.00. Oppmøte Ruste barnehage. Historie og historier ved Anders, Lodver og Johannes. Føremålet med turen er å fortelje om plassar som er vorte borte, og om folk som har fløtt ut- utvandring - og andre fløtt inn....
Bobleentusiasten frå Hundorp
https://youtu.be/2c5DFMMX2tg Ole Kristian Prestmoen fra Hundorp har hausta mange lovord og premiar for boblane sine. TVØst laga denne reportasjen i 2016.
– Respekt for levende liv
Kari Bay Haugens fortelling om livet på Sygard Forr "Det har vært vanskelig å skrive om mangfoldet av opplevelser i et langt liv på Forr. Det viktigste jeg lærte av Hans Åge var respekt for levende liv og hvor marginalt det er å leve av naturens luner." Skrev Kari Bay...
– Vi dansa og ståka oss over dammen
Borghild Pettersen var hushjelp i USA i fem år JAN I DAGNINGEN MARS 1976: - Det var i 1915 midt under 1. verdenskrig at jeg tagg i hop skjellinger for å reise til Amerika, minnes 79-årige Borghild Pettersen i Fron. - En venninne av meg skulle være med sin onkel over...
Hvor lå Gulliksvollen?
Spørsmål fra en kar som søker slekt i Espedalen SPØRSMÅL fra FRANK RUSTEN: Jeg holder på med slektshistorien min, og ser nå litt mer på min tipp-oldefar Simen Simensen Klokkerhaugens opphold i Espedalen. Han kom opprinnelig fra Alvdal og jobbet i nikkelgruvene i...
Sola når ikkje alltid ned
Eit intervju med 80 år gamle Rønnaug Sagboden SVEIN ARNE BUGGELAND I DAGNINGEN 24. april 1976: Like under fjellbygda Skåbu finn du stua hennar Rønnaug Sagboden. Husa ligg like ved vegen, ei lita stue i umala tømmer og nokre forfalne småhus ikring. Her er lappa på med...
Nokon som kjenner att skulehuset?
FRÅ RAGNHILD BJØRGE, FØDT ROMSÅS: Skulebilete frå Sør-Fron frå albumen til Marit Kjellfrid, f. Hagen, født 22. september, 1923. Marit nr. 3 frå venstre i bakre rekke. Faren var Ingvald Halvorsen Olstadhagen. Han var baker på Sør-Fron, men døydde av tuberkulose da...
To tomme hender i Tverrbygda
Åse og Helmer Bjørkheim ryddet Haugland og hadde 100 geiter TORGEIR SÆTERVADET i DAGNINGEN MARS 1976: To tommer hender var startkapitalen som Åse og Helmer Bjørkheim i Tverrbygda i Fron hadde da ekteparet startet opp med nybrottsarbeide. Lange og slitsomme...
Fra Fron til Målselv og Illinois
Noen som vet noe om Hans Iversen Kongsli, f 1785, fra Nord-Fron, sønn av Iver Engebretsen Sundet og Thore Thorsdatter? Han tok med seg navnet Kongsli da han dro til Målselv i 1826 og var den første nybyggeren på Kongsli ved Lille Rostavatn. Han bygget en bolig og hus...
Krig og hest og slagsmål
Ei historie om svartebørs og vennskap som tok slutt brått GUNNAR LIEN: Vi som veks opp på Frya etter krigen, fekk inntrykk av alle hendingane under krigen. Eg var ikkje store karen fyrste gongen eg såg to vaksne karar som slost. Og da dette var to som eg kjende godt,...
Da ulven ulte i Ulbergshaugen
Intervju med 90 år gamle Marit Tagestad Holen i 1938 -I 12-årsalderen måtte jeg sørge for meg selv, og det var ingen åtte timers dag på gårdene den tia. Det var å stå opp kl 4, kvinnene til å karde og spinne, og karene på låven, i skålen eller annet arbeide. I...
Verda må skapast betre
Du har hugsa Fronsbygdin 2018? Også som julegåve til deg sjølv? 2. august 1981 var det urpremiere på det storstilte "Gudbrandsdalsspelet" med tekst av Vegard Vigerust og musikk av Sigurd Berge, arrangert for eit 40 manns orkester med lokale musikarar, tilpassa det...
Naud i Kvam, men mindre syting
Om fillete, magre kvinnfolk med ungar som skreik HELGE STORMORKEN: Forsorgsbudsjettet i Kvam i 1930-åra kunne berre delvis bøte på nauda. På fleire gardar kunne kvinnfolk med ungar på ryggen gå tvikrokut og skjera korn med sjyru for mindre enn ei krone dagen. Det var...
Dronninga på Fagerhøy
Sit dronning Margrethe og et nista si der? CARL HENRIK GRØNDAHL: Ein vinterdag i 1984 er det ruskevêr ute. Inne i peisestova på Fagerhøy sit folk, varmar seg og et nista si. Nokon kviskrar: Er det ikkje danske dronning Margrethe som sit der inne? Fleire går diskré...
Da sauen trakka ned presten
Ei historie om korleis dei tok imot Guds mann i Skåbu GEORG MEGAARDEN: Veslumgutane var tre brør, Per, Ole og Øystein. Per var den eldste og ser ut til å ha vore føraren deira. Dei levde på garden Veslum, som ligg ved osen av vatnet Olstappen. Dei førde ikkje nett...
– Fron må aldri bli delt
Ei intens røyst frå motsett kamp for 40 år sidan AKSEL BLEKASTAD I 1976: - Fron er ei eldgamal kommune som aldri må bli delt att. Dei naturlege tilhøva taler mot deling, seier Aksel Blekastad i Skåbu, som vonar at dei høge herrar på Tinget tek til fornuft når det...
Der hestane mista skoen
Husmansplassen Hesteskobakken på Harpefoss ligg i Husmannsåret 1978 til forfalls. Denne plassen, som blir delt i to av kommunegrensa mellom Nord- og Sør-Fron, var busett til etter krigen, men er nå gått inn under garden att. Hesteskobakken er ein av dei minst sju...
Den minste ungen i margarinkassa
OSKAR LETRUD: I den heimen eg voks opp, var vi ein syskenflokk på heile ti ungar. Når eg skal fortelja litt om oppveksten til denne flokken, tenkjer eg mest på dei som er barn og ungdommar i dag. Eg vil tru at for dei vil mykje av det eg fortel, stå fram som eit...
I ætt med dei gamle sagamenn
Ein lovtale over Ivar Kleiven KNUT LIESTØL: Denne vesle artikkelen var skriven då den syrjelege meldingi kom at Ivar Kleiven døydde på Kleivseter i Vågå den 19de februar 1934, burtimot 80 gamal. For den som vil granska gudbrandsdalsk bygdeliv og kultur, er Ivar...
Forvist til Espedalen!
Om David Forbes, presten Galschjøt og Per Flåtå KRISTIAN ELSTER D.Y: Den 21-årige skotte David Forbes, som drev Nikkelverket i Espedalen midt på 1800-tallet, var en usedvanlig utrustet mann. Ikke eldre enn han var, ble det nye verket betrodd ham, samtidig som han...
En masurka oppå lasset
PÅL KLUFTEN: Efter spillemannen og turistføreren Ola Moløkken, Garmo, har jeg tegnet op ovenstående stemningsfulle "Gjendemasurka". Da byggmesteren Ivar Vetlseter frå Vågå hadde tatt på sig å bygge Turistforeningens hytte Gjendebu, var han litt i beit for å fraktet...
Vi har mista ein av dei beste
Minneord om Ragnar Øvrelid I boka Hundorp med undertittel Tusenårsstaden i Oppland (Samlaget, 2005) vart Ragnar Øvrelid invitert til å skrive ein lengre artikkel om «Hundorp, garden og bygda». Han svara med ein gong positivt på det spørsmålet. Han skriv: Tillat meg...
Øyvind Hernæs med puff og motorsykkel
Noen historier om en uvanlig kar STEINAR LARSSEN: Øyvind Hernæs (1931 - 1998) sørget for å få konstruert en av dalens største rattkjelker; lang og tung med et digert ratt og wiresving. Fra Harpefoss stasjon satt han mang en gang på kjelken bak hotellbussen opp til...
Ei lita førjulshelsing frå slottet
Dale-Gudbrands hov stukket i brann! Islandsk drapsmann jages.
Dette kunne vært dagens avisoverskrift for det som ifølge Njåls saga skjedde på Hundorp for ca. 1000 år siden. Njåls saga er kanskje den mest berømte islendingesagaen. Den er skrevet ca. 1280 og historien foregår i Rangárvellir sør på Island ca. år 950-1015. Den...
Søre Øverbygda landslag 43-44
Møt Hildegunn
Den nye medredaktøren i Fronsbygdin https://youtu.be/6Yzd09Fbd1o
Per Ottesen er død
Her er minneorda ved lanseringa av Fronsbygdin 2016 RASMUS STAURI: Det var ei svært trist melding som kom i går kveld. Per Ottesen, medredaktør i Fronsbygdin sidan 2008, somna roleg inn tysdagskvelden. Det lokalhistoriske miljøet i Fron har nå mista ein verdifull...
Hanen med kongekrone
Trelekene som ble til på Harpefoss under krigen VINSTRA PLUSS 2/1989: Denne serien av treleker ble produsert på Harpefoss og var levebrødet til familien Bjarne og Ida Skurdal under hele krigen fra 1940-45. Bak tilblivelsen finner i et lite kapittel krigshistorie. Vi...
Leiter du etter oldemora di?
Slekt og data Oppland held kurs 7., 14. og 21. november kl 18:00-21:00: Lærerikt og spennende nybegynnerkurs i slektsforskning. Lær hvordan du finner fram i kildene., og hvordan begynne din jakt etter forfedrene. Tema vi gjennomgår er genealogiske ressurser,...
Denna ferbainna skatten
Kæin itte storingæin leva tå blann? https://youtu.be/9kkE5Ti7MVY PAUL HENRIK HAGE: Dette er ei gammal, samfunnskritisk vise sungen av Maria Lykkjom i eit opptak frå 1954. Eg har skrive ned teksta slik det høyrest ut for meg. Har du kommentarar eller forslag til...
